<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X51n0832"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 832 观所缘缘论释记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 832 观所缘缘论释记</title> <author>明 明煜录记</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">51</idno>.<idno type="no">832</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">观所缘缘论释记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB07411"> <charName>CBETA CHARACTER CB07411</charName> <mapping cb:dec="990451" type="PUA">U+F1CF3</mapping> <mapping type="unicode">U+27DE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>赜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[丨*臣*责]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-23T08:36:42"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0818a" n="0818a"/> <lb ed="X" n="0818a01"/> <lb ed="X" n="0818a02"/> <lb ed="X" n="0818a03"/> <lb ed="X" n="0818a04"/> <lb ed="X" n="0818a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 832-A 观所缘缘论释记序</cb:mulu><head>No. 832-A <lb ed="X" n="0818a06"/><lb ed="R083" n="0363a01"/> 观所缘缘论释记序</head> <lb ed="X" n="0818a07"/> <lb ed="X" n="0818a08"/><lb ed="R083" n="0363a02"/><p xml:id="pX51p0818a0801">观所缘缘论释者。护法菩萨释陈那菩萨观所缘缘 <lb ed="X" n="0818a09"/><lb ed="R083" n="0363a03"/>论也。陈那菩萨深穷缘性。洞彻见源。标真殄谬。明心 <lb ed="X" n="0818a10"/><lb ed="R083" n="0363a04"/>外无境。经部师等。以外色极微和合为所缘缘。斥其 <lb ed="X" n="0818a11"/><lb ed="R083" n="0363a05"/>互缺一支。俱不应理。菩萨申義。内色如外现为识所 <lb ed="X" n="0818a12"/><lb ed="R083" n="0363a06"/>缘缘。许彼相在识。及能生识故。古大乘师略于挟带。 <lb ed="X" n="0818a13"/><lb ed="R083" n="0363a07"/>则本智缘真如时。为所缘缘。似有失。而小乘正量部。 <lb ed="X" n="0818a14"/><lb ed="R083" n="0363a08"/>不许变带。则眼识缘色时。所缘缘義不成。菩萨理善 <lb ed="X" n="0818a15"/><lb ed="R083" n="0363a09"/>成立。二支斯备。如是了达。方知心外无境。凡所见法。 <lb ed="X" n="0818a16"/><lb ed="R083" n="0363a10"/>是见心也。然文约義豐。所含渊<g ref="#CB07411">赜</g>。故护法菩萨发其 <lb ed="X" n="0818a17"/><lb ed="R083" n="0363a11"/>馀蕴。尽抉玄奥。造释以弘其致。扬正理之光耀。溢義 <lb ed="X" n="0818a18"/><lb ed="R083" n="0363a12"/>海之波澜。令毒智敛而邪焰熄矣。复缘所译之文奇 <lb ed="X" n="0818a19"/><lb ed="R083" n="0363a13"/>崄。读者难通。大光明山高原上人。義学精核。久研斯 <lb ed="X" n="0818a20"/><lb ed="R083" n="0363a14"/>典。妙析奇致。为之笔记。譬之寻河得源。而支流委曲 <lb ed="X" n="0818a21"/><lb ed="R083" n="0363a15"/>皆晓了。伐树斩根。而众条纷纠皆相随。千秋滞義。一 <lb ed="X" n="0818a22"/><lb ed="R083" n="0363a16"/>旦通朗。学者所快睹。深有毘于法门云。由上人而见 <lb ed="X" n="0818a23"/><lb ed="R083" n="0363a17"/>护法。由护法而见陈那。如见镜中面目也。</p> <lb ed="X" n="0818a24"/><lb ed="R083" n="0363a18"/><p xml:id="pX51p0818a2401">病居士王野造</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0818b" n="0818b"/> <lb ed="X" n="0818b01"/> <lb ed="X" n="0818b02"/> <lb ed="X" n="0818b03"/> <lb ed="X" n="0818b04"/> <lb ed="X" n="0818b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 832-B 观所缘缘论释记题词</cb:mulu><head>No. 832-B <lb ed="X" n="0818b06"/><lb ed="R083" n="0363b01"/> 观所缘缘论释记题词</head> <lb ed="X" n="0818b07"/> <lb ed="X" n="0818b08"/><lb ed="R083" n="0363b02"/><p xml:id="pX51p0818b0801">所缘缘者。乃四缘中第三缘也。此缘一法。有二功能。 <lb ed="X" n="0818b09"/><lb ed="R083" n="0363b03"/>一能生识。一作所缘。所缘名境。生识名缘。故名所缘。 <lb ed="X" n="0818b10"/><lb ed="R083" n="0363b04"/>而又名缘也。夫以三界唯心。本无相质之境。五明起 <lb ed="X" n="0818b11"/><lb ed="R083" n="0363b05"/>世。斯兴内外之名。所以陈那愍异执之沉沦。审文约 <lb ed="X" n="0818b12"/><lb ed="R083" n="0363b06"/>義而造论。护法发隐微之奥旨。分条析理而作释。造 <lb ed="X" n="0818b13"/><lb ed="R083" n="0363b07"/>论者。立比量为纲宗。伏邪倒之疑意。申明内色。揭示 <lb ed="X" n="0818b14"/><lb ed="R083" n="0363b08"/>幽途。宝思风飞。雅合泻甁之敏。邪津浪息。凭施卷舌 <lb ed="X" n="0818b15"/><lb ed="R083" n="0363b09"/>之能。致使异部宗徒。咸得敛躬钦服。大乘閟義。自兹 <lb ed="X" n="0818b16"/><lb ed="R083" n="0363b10"/>烂彩舒光。作释者观三支之玄府。推五分之褈关。瞻 <lb ed="X" n="0818b17"/><lb ed="R083" n="0363b11"/>天瞰海。悲学者莫测其高深。旷汉杳源。愍来际靡知 <lb ed="X" n="0818b18"/><lb ed="R083" n="0363b12"/>其涯涘。由是菩萨神機昭晢。词论精研。指点端倪。毒 <lb ed="X" n="0818b19"/><lb ed="R083" n="0363b13"/>智敛时增慧焰。甄明利害。爱河竭处沐恩波。虽则至 <lb ed="X" n="0818b20"/><lb ed="R083" n="0363b14"/>道昭明。飞光煜日。原以梵本西来。承旨宣译。文词巧 <lb ed="X" n="0818b21"/><lb ed="R083" n="0363b15"/>拙。出自译师。余昔观此释。目若面墙。口不能句。盖为 <lb ed="X" n="0818b22"/><lb ed="R083" n="0363b16"/>词源精约。義海渊宏。虽不離于几案。卒莫措其隻语 <lb ed="X" n="0818b23"/><lb ed="R083" n="0363b17"/>也。幸仗菩萨大悲愿力。亦乃煜等宿福所逢。忽以微 <lb ed="X" n="0818b24"/><lb ed="R083" n="0363b18"/>生。亲承梵响。踊跃欢喜。如闻授记。遂探瑜伽显扬等 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0818c" n="0818c"/> <lb ed="X" n="0818c01"/><lb ed="R083" n="0364a01"/>论。深密<persName>佛</persName>地等经。凡遇意相贯者。记之于笔。以便披 <lb ed="X" n="0818c02"/><lb ed="R083" n="0364a02"/>览。目为观所缘缘论释记。</p> <lb ed="X" n="0818c03"/><lb ed="R083" n="0364a03"/><p xml:id="pX51p0818c0301">万历<anchor xml:id="nkr_note_add_0818c0301" n="0818c0301"/><anchor xml:id="beg0818c0301" n="0818c0301"/>己<anchor xml:id="end0818c0301"/>酉淸明前一日西蜀辅慈沙门明煜书于金 <lb ed="X" n="0818c04"/><lb ed="R083" n="0364a04"/>陵雨花精舍</p></cb:div> <lb ed="X" n="0818c05"/> <lb ed="X" n="0818c06"/> <lb ed="X" n="0818c07"/> <lb ed="X" n="0818c08"/> <lb ed="X" n="0818c09"/> <lb ed="X" n="0818c10"/> <lb ed="X" n="0818c11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 832-C 分科</cb:mulu><head>No. 832-C <lb ed="X" n="0818c12"/><lb ed="R083" n="0364b01"/> 分科</head> <lb ed="X" n="0818c13"/> <lb ed="X" n="0818c14"/><lb ed="R083" n="0364b02"/><p xml:id="pX51p0818c1401">论之纲宗。科乃提挈。始知脉络相贯。義势开合。而唯 <lb ed="X" n="0818c15"/><lb ed="R083" n="0364b03"/>心之旨。了然心目矣。古德科经。必有三分。观所缘缘 <lb ed="X" n="0818c16"/><lb ed="R083" n="0364b04"/>论。唯得存一。前无叙起之由。後无流通之義。会于释 <lb ed="X" n="0818c17"/><lb ed="R083" n="0364b05"/>论。则有二焉。以前一颂。特明造论之由。故科为序分。 <lb ed="X" n="0818c18"/><lb ed="R083" n="0364b06"/>正宗分中。依释论立科。总分为二。一破外执。以外色 <lb ed="X" n="0818c19"/><lb ed="R083" n="0364b07"/>为所缘缘。二明自宗。立内色为所缘缘。此科之大略 <lb ed="X" n="0818c20"/><lb ed="R083" n="0364b08"/>耳。馀细分後。</p> <lb ed="X" n="0818c21"/> <lb ed="X" n="0818c22"/> <lb ed="X" n="0818c23"/> <lb ed="X" n="0818c24"/> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0819a" n="0819a"/> <lb ed="X" n="0819a01"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0101">释论通科<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a02"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0201">一序分<note place="inline">若言</note></item> <lb ed="X" n="0819a03"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a0301">二正宗分<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a04"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0401">一破外执<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a05"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0501">一总标<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a06"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0601">一总论<note place="inline">分三</note> <lb ed="X" n="0819a07"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0701">一论能缘内识<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a08"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0801">一牒本论略释<note place="inline">释曰</note></item> <lb ed="X" n="0819a09"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a0901">二论能缘差别<note place="inline">分三</note> <lb ed="X" n="0819a10"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a1001">一论等字所摄<note place="inline">此中</note></item> <lb ed="X" n="0819a11"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1101">二论意识别缘<note place="inline">若尔</note></item> <lb ed="X" n="0819a12"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1201">三论内外意许<note place="inline">眼等</note></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0819a13"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1301">二论所缘外境<note place="inline">言外</note></item> <lb ed="X" n="0819a14"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1401">三结外执相违<note place="inline">诚如</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0819a15"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1501">二别推<note place="inline">分四</note> <lb ed="X" n="0819a16"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a1601">一推论主纵许<note place="inline">缘其</note></item> <lb ed="X" n="0819a17"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1701">二推外执极微<note place="inline">或许</note></item> <lb ed="X" n="0819a18"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1801">三推外执和合<note place="inline">或复</note></item> <lb ed="X" n="0819a19"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1901">四结彼许相应<note place="inline">此二</note></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0819a20"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2001">二别破<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a21"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a2101">一牒标中二执别破<note place="inline">分四</note> <lb ed="X" n="0819a22"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a2201">一总推立量<note place="inline">释曰</note></item> <lb ed="X" n="0819a23"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2301">二别破极微<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a24"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a2401">一纵许生因<note place="inline">何以</note></item> <lb ed="X" n="0819a25"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2501">二双支全破<note place="inline">若如</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0819a26"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2601">三别破和合<note place="inline">分四</note> <lb ed="X" n="0819a27"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a2701">一推外转计<note place="inline">释曰</note></item> <lb ed="X" n="0819a28"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2801">二明内正義<note place="inline">若尔</note></item> <lb ed="X" n="0819a29"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2901">三纵许所缘<note place="inline">能非</note></item> <lb ed="X" n="0819a30"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3001">四双支全破<note place="inline">复缘</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0819a31"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3101">四总结二执<note place="inline">释曰</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0819a32"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3201">二擧二种转计别破<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a33"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a3301">一执极微体中具和合<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a34"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a3401">一牒彼执词推明转计之意<note place="inline">释曰</note></item> <lb ed="X" n="0819a35"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3501">二辗转引喩难破勝劣之情<note place="inline">若如</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0819a36"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3601">二执和合体即是极微<note place="inline">分三</note> <lb ed="X" n="0819a37"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a3701">一牒彼执词推明泛然妄计<note place="inline">释曰</note></item> <lb ed="X" n="0819a38"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3801">二辗转引喩难破极微无别<note place="inline">然诸</note></item> <lb ed="X" n="0819a39"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3901">三通释前義结破异见非理<note place="inline">上来</note></item></list></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0819a40"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a4001">二明自宗<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0819a41"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a4101">一释内境<note place="inline">释曰</note></item> <lb ed="X" n="0819a42"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a4201">二变差别<note place="inline">此中</note></item></list></item></list></item></list></item></list></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0820a" n="0820a"/> <lb ed="X" n="0820a01"/> <lb ed="X" n="0820a02"/> <lb ed="X" n="0820a03"/> <lb ed="X" n="0820a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">观所缘缘论释记</cb:mulu> <lb ed="X" n="0820a05"/><cb:docNumber>No. 832</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0820a06"/><lb ed="R083" n="0366a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>观所缘缘论释记</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0820a07"/> <lb ed="X" n="0820a08"/><lb ed="R083" n="0366a02"/><byline cb:type="other">陈那菩萨造论 唐三藏法师<name role="" type="person">玄奘</name>译</byline> <lb ed="X" n="0820a09"/><lb ed="R083" n="0366a03"/><byline cb:type="other">护法菩萨造释 唐三藏法师義净译</byline> <lb ed="X" n="0820a10"/><lb ed="R083" n="0366a04"/><byline cb:type="author">明蜀沙门明煜录记</byline> <lb ed="X" n="0820a11"/><lb ed="R083" n="0366a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0820a1101">观所缘缘论释者。乃观察所缘之境。必具发识之 <lb ed="X" n="0820a12"/><lb ed="R083" n="0366a06"/>缘而论之。论不足以尽其详。复益之以释。释者。解 <lb ed="X" n="0820a13"/><lb ed="R083" n="0366a07"/>释義。论者。分辨義。缘者。亲友義。所缘者。有境義。观 <lb ed="X" n="0820a14"/><lb ed="R083" n="0366a08"/>者。察義。以智照境義。谓凡小不达唯心之旨。妄执 <lb ed="X" n="0820a15"/><lb ed="R083" n="0366a09"/>心外别有实境。即是极微。或极微所成。名为和合。 <lb ed="X" n="0820a16"/><lb ed="R083" n="0366a10"/>各别执为所缘缘義。故论主造论。令彼观察根境 <lb ed="X" n="0820a17"/><lb ed="R083" n="0366a11"/>唯心。不堕邪见稠林耳。唯识论云。所缘缘者。谓若 <lb ed="X" n="0820a18"/><lb ed="R083" n="0366a12"/>有法。是带<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a1801" n="0820a1801"/><anchor xml:id="beg0820a1801" n="0820a1801"/>己<anchor xml:id="end0820a1801"/>相。心或相应。释云。谓若有法者。必是 <lb ed="X" n="0820a19"/><lb ed="R083" n="0366a13"/>有体本质法名缘。是带<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a1901" n="0820a1901"/><anchor xml:id="beg0820a1901" n="0820a1901"/>己<anchor xml:id="end0820a1901"/>相者。即相分名所缘。相 <lb ed="X" n="0820a20"/><lb ed="R083" n="0366a14"/>质合说。名所缘缘。带字属心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a2001" n="0820a2001"/><anchor xml:id="beg0820a2001" n="0820a2001"/>己<anchor xml:id="end0820a2001"/>属本质。相即相分。 <lb ed="X" n="0820a21"/><lb ed="R083" n="0366a15"/>谓能缘心。缘所缘境时。带起本质家<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a2101" n="0820a2101"/><anchor xml:id="beg0820a2101" n="0820a2101"/>己<anchor xml:id="end0820a2101"/>之相分故。 <lb ed="X" n="0820a22"/><lb ed="R083" n="0366a16"/>带有二義。一变带。即八个识有疏所缘缘本质是。 <lb ed="X" n="0820a23"/><lb ed="R083" n="0366a17"/>为托此有体境为本质。变似质之相起。名为变带。 <lb ed="X" n="0820a24"/><lb ed="R083" n="0366a18"/>二挟带。即一切亲所缘缘实相分是。为此相分不 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0820b" n="0820b"/> <lb ed="X" n="0820b01"/><lb ed="R083" n="0366b01"/>離能缘之心。其能缘心。亲挟此相分而缘。名为挟 <lb ed="X" n="0820b02"/><lb ed="R083" n="0366b02"/>带。<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0201" n="0820b0201"/><anchor xml:id="beg0820b0201" n="0820b0201"/>己<anchor xml:id="end0820b0201"/>相亦有二義。一相状相。即变带似质之<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0202" n="0820b0202"/><anchor xml:id="beg0820b0202" n="0820b0202"/>己<anchor xml:id="end0820b0202"/>相。 <lb ed="X" n="0820b03"/><lb ed="R083" n="0366b03"/>以相分似本质<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0301" n="0820b0301"/><anchor xml:id="beg0820b0301" n="0820b0301"/>己<anchor xml:id="end0820b0301"/>体。故名疏所缘缘也。二体相相。 <lb ed="X" n="0820b04"/><lb ed="R083" n="0366b04"/>即挟带所缘相分之<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0401" n="0820b0401"/><anchor xml:id="beg0820b0401" n="0820b0401"/>己<anchor xml:id="end0820b0401"/>相。以相分不離能缘之体 <lb ed="X" n="0820b05"/><lb ed="R083" n="0366b05"/>故名亲所缘缘也。心或相应者。此辨所缘缘之果 <lb ed="X" n="0820b06"/><lb ed="R083" n="0366b06"/>也。以所缘为缘是因。生得心心所是果。心即八识 <lb ed="X" n="0820b07"/><lb ed="R083" n="0366b07"/>心王。相应即五十一心所。有起不起。故复言或。<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0701" n="0820b0701"/><anchor xml:id="beg0820b0701" n="0820b0701"/>已<anchor xml:id="end0820b0701"/> <lb ed="X" n="0820b08"/><lb ed="R083" n="0366b08"/>上解观所缘缘四字竟。第五论字。唯识开蒙云。教 <lb ed="X" n="0820b09"/><lb ed="R083" n="0366b09"/>诫学徒。抉择性相。激扬宗极藻義攸归。垂笵後昆。 <lb ed="X" n="0820b10"/><lb ed="R083" n="0366b10"/>名之为论。第六释字。释者。解也。疏通解释。捨疑成 <lb ed="X" n="0820b11"/><lb ed="R083" n="0366b11"/>解。散浊留淸。废诠服義。名之为释。第七记字。有三 <lb ed="X" n="0820b12"/><lb ed="R083" n="0366b12"/>義。谓记忆记莂记录。此名记者。录集成编。以备遗 <lb ed="X" n="0820b13"/><lb ed="R083" n="0366b13"/>忘。故非记莂。但取记忆记录为记耳。释题竟。</p><p xml:id="pX51p0820b1318" cb:place="inline">△下 <lb ed="X" n="0820b14"/><lb ed="R083" n="0366b14"/>文科分第一序分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0820b15"/><lb ed="R083" n="0366b15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX51p0820b1501"><l>若言能令毒智人</l><l>为令其慧极明了</l> <lb ed="X" n="0820b16"/><lb ed="R083" n="0366b16"/><l>及为消除于罪恶</l><l>稽首敬<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b1601" n="0820b1601"/><anchor xml:id="beg0820b1601" n="0820b1601"/>已<anchor xml:id="end0820b1601"/>观其義</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0820b17"/><lb ed="R083" n="0366b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0820b1701">法不孤起。仗境方生。为众生被毒智所蒙。不达境 <lb ed="X" n="0820b18"/><lb ed="R083" n="0366b18"/>空心有之旨。则菩萨大悲始运。令彼观心自悟耳。 <lb ed="X" n="0820b19"/><lb ed="R083" n="0367a01"/>所言毒智人者。慧不明了人也。以慧不明。取心外 <lb ed="X" n="0820b20"/><lb ed="R083" n="0367a02"/>境。戕害法身。伤残慧命。故名毒智。于三毒中。痴毒 <lb ed="X" n="0820b21"/><lb ed="R083" n="0367a03"/>乃全。贪毒一分。以取外境。属贪分故。何非嗔分曰。 <lb ed="X" n="0820b22"/><lb ed="R083" n="0367a04"/>既与贪俱。于境爱染。不憎彼故。故无有嗔。何害法 <lb ed="X" n="0820b23"/><lb ed="R083" n="0367a05"/>身。及伤慧命。曰。彼执外色为生识之缘。又执为所 <lb ed="X" n="0820b24"/><lb ed="R083" n="0367a06"/>缘之境。心境妄计。烦恼从生。生烦恼故。覆真实義。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0820c" n="0820c"/> <lb ed="X" n="0820c01"/><lb ed="R083" n="0367a07"/>障圣慧眼。岂非法身慧命乎。故知无明毒智。为害 <lb ed="X" n="0820c02"/><lb ed="R083" n="0367a08"/>不浅。欲令斯辈智慧极明。而消除罪恶者。必以唯 <lb ed="X" n="0820c03"/><lb ed="R083" n="0367a09"/>识正理观察。故稽首三尊。而观其義。</p><p xml:id="pX51p0820c0315" cb:place="inline">△一序分竟。 <lb ed="X" n="0820c04"/><lb ed="R083" n="0367a10"/>下二正宗分。于本论文。唯约七科。馀科俱依释论 <lb ed="X" n="0820c05"/><lb ed="R083" n="0367a11"/>分头。凡题论曰二字。皆本论文。题释曰。及不题释 <lb ed="X" n="0820c06"/><lb ed="R083" n="0367a12"/>曰者。俱释论文。今正宗一分。初分为二。一破彼执。 <lb ed="X" n="0820c07"/><lb ed="R083" n="0367a13"/>二明自宗。一又分二。一总标。二别破。一又分二。一 <lb ed="X" n="0820c08"/><lb ed="R083" n="0367a14"/>总论。二别推。一又分三。一论能缘内识。二论所缘 <lb ed="X" n="0820c09"/><lb ed="R083" n="0367a15"/>外境。三结彼执相违。一又分二。一牒本论略释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0820c10"/><lb ed="R083" n="0367a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0820c1001">论曰。诸有欲令眼等五识以外色作所缘缘者。或执 <lb ed="X" n="0820c11"/><lb ed="R083" n="0367a17"/>极微。许有实体。能生识故。或执和合。以识生时。带彼 <lb ed="X" n="0820c12"/><lb ed="R083" n="0367a18"/>相故。</p> <lb ed="X" n="0820c13"/><lb ed="R083" n="0367b01"/><p xml:id="pX51p0820c1301">释曰。诸许眼等识者。于所弃事。及所收事。或捨或取。 <lb ed="X" n="0820c14"/><lb ed="R083" n="0367b02"/>是观察果故所捨事体。及顚倒因。是所显示。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0820c15"/><lb ed="R083" n="0367b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0820c1501">诸许眼等识者。即本论中诸有欲令眼等五识一 <lb ed="X" n="0820c16"/><lb ed="R083" n="0367b04"/>句。今护法师牒而释之。谓诸馀乘。执眼等五识。以 <lb ed="X" n="0820c17"/><lb ed="R083" n="0367b05"/>外色作所缘缘。外色者。即彼所计极微和合二种。 <lb ed="X" n="0820c18"/><lb ed="R083" n="0367b06"/>极微无体。观色析成。将一须弥析为七分。内取一 <lb ed="X" n="0820c19"/><lb ed="R083" n="0367b07"/>分。又为七分。辗转析至极微故护法师。以极微为 <lb ed="X" n="0820c20"/><lb ed="R083" n="0367b08"/>所弃事。须弥既可析为极微。极微亦可合为须弥。 <lb ed="X" n="0820c21"/><lb ed="R083" n="0367b09"/>故护法师以和合为所收事。或捨或取者。谓他宗 <lb ed="X" n="0820c22"/><lb ed="R083" n="0367b10"/>或取极微。而捨和合。或取和合。而捨极微。取执事 <lb ed="X" n="0820c23"/><lb ed="R083" n="0367b11"/>成。是彼观察之智果。所捨事体。是他宗不取之事。 <lb ed="X" n="0820c24"/><lb ed="R083" n="0367b12"/>及顚倒因。是他宗执取之事。以此而为显示。顚倒 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0821a" n="0821a"/> <lb ed="X" n="0821a01"/><lb ed="R083" n="0367b13"/>因者。责彼非因。计为因故。</p><p xml:id="pX51p0821a0111" cb:place="inline">△一牒本论略释竟。下 <lb ed="X" n="0821a02"/><lb ed="R083" n="0367b14"/>二论能缘差别分三。一论等字所摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821a03"/><lb ed="R083" n="0367b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0821a0301">此中等言。谓摄他许依其色根五种之识。由他于彼 <lb ed="X" n="0821a04"/><lb ed="R083" n="0367b16"/>一向执为缘实事故。意识不然。非一向故。许世俗有。 <lb ed="X" n="0821a05"/><lb ed="R083" n="0367b17"/>缘车等故。纵许意识缘实事境。有其片分。亦能将识 <lb ed="X" n="0821a06"/><lb ed="R083" n="0367b18"/>相似之相。離无其境。于眼等识。境不相離。得成就<anchor xml:id="nkr_note_add_0821a0601" n="0821a0601"/><anchor xml:id="beg0821a0601" n="0821a0601"/>已<anchor xml:id="end0821a0601"/>。 <lb ed="X" n="0821a07"/><lb ed="R083" n="0368a01"/>方为成立。是故于此。不致慇勤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821a08"/><lb ed="R083" n="0368a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0821a0801">此推他宗执根识不同意识所缘。此中等言。是本 <lb ed="X" n="0821a09"/><lb ed="R083" n="0368a03"/>论中眼等识之等字。护法师释云。此中等言。谓摄 <lb ed="X" n="0821a10"/><lb ed="R083" n="0368a04"/>他许依其色根五种之识。何则。由他于彼一向执 <lb ed="X" n="0821a11"/><lb ed="R083" n="0368a05"/>为缘实事故。此句。乃护法师。斥他宗一向执眼等 <lb ed="X" n="0821a12"/><lb ed="R083" n="0368a06"/>五识。缘极微和合为真实之事。意识不然非一向 <lb ed="X" n="0821a13"/><lb ed="R083" n="0368a07"/>故者。此谓意识不同五识。意非一向缘其实事。许 <lb ed="X" n="0821a14"/><lb ed="R083" n="0368a08"/>世俗有缘车等故者。释成眼等五识。一向缘实事 <lb ed="X" n="0821a15"/><lb ed="R083" n="0368a09"/>境。自许车等是世俗有。以车等为实事故。问曰。意 <lb ed="X" n="0821a16"/><lb ed="R083" n="0368a10"/>识有时亦能缘实事境。何言意识不然。答曰。纵许 <lb ed="X" n="0821a17"/><lb ed="R083" n="0368a11"/>意识缘实事境。有其片分。亦能将识相似之。相離 <lb ed="X" n="0821a18"/><lb ed="R083" n="0368a12"/>无其境。此谓意识缘境。一刹那顷。即離境而缘。相 <lb ed="X" n="0821a19"/><lb ed="R083" n="0368a13"/>似之相。即意识于境上变起似质之影相。離无其 <lb ed="X" n="0821a20"/><lb ed="R083" n="0368a14"/>境者。即是離其实境。而独缘影。于眼等识境不相 <lb ed="X" n="0821a21"/><lb ed="R083" n="0368a15"/>離者。谓眼等识缘境不離。则所缘之境皆是实有。 <lb ed="X" n="0821a22"/><lb ed="R083" n="0368a16"/>故知意识不然。非一向故。得成就<anchor xml:id="nkr_note_add_0821a2201" n="0821a2201"/><anchor xml:id="beg0821a2201" n="0821a2201"/>已<anchor xml:id="end0821a2201"/>。至不致慇勤 <lb ed="X" n="0821a23"/><lb ed="R083" n="0368a17"/>者。他宗自谓确然应理。方可立宗。理既彰明。慇勤 <lb ed="X" n="0821a24"/><lb ed="R083" n="0368a18"/>于意识亦何益焉。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0821b" n="0821b"/> <lb ed="X" n="0821b01"/><lb ed="R083" n="0368b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0821b0101">又复于惯修果智所了色。诚非咀迦所行境故。及如 <lb ed="X" n="0821b02"/><lb ed="R083" n="0368b02"/>所见而安立故。今此但观闻思生得智之境也。如斯 <lb ed="X" n="0821b03"/><lb ed="R083" n="0368b03"/>意识所缘之境全成非有。此于自聚不能缘故。复缘 <lb ed="X" n="0821b04"/><lb ed="R083" n="0368b04"/>过未非实事故。犹若无为。为此等言。摄五识身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821b05"/><lb ed="R083" n="0368b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0821b0501">他宗重订意识不能缘五识之境。但缘过未不实 <lb ed="X" n="0821b06"/><lb ed="R083" n="0368b06"/>之事。言果智所了色者。即假想观中极微色也。咀 <lb ed="X" n="0821b07"/><lb ed="R083" n="0368b07"/>迦者。指意识言。此色正为意识所缘他宗反谓诚 <lb ed="X" n="0821b08"/><lb ed="R083" n="0368b08"/>非意识所行境故。及如所见安立者。是意识缘本 <lb ed="X" n="0821b09"/><lb ed="R083" n="0368b09"/>质色安立名言。即彼妄执假想观中分析极微。正 <lb ed="X" n="0821b10"/><lb ed="R083" n="0368b10"/>是意识安立名言。外宗亦谓非意识所行。此皆昧 <lb ed="X" n="0821b11"/><lb ed="R083" n="0368b11"/>于色心不二之旨。妄执心外有色为实事境。今此 <lb ed="X" n="0821b12"/><lb ed="R083" n="0368b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0821b1201" n="0821b1201"/><anchor xml:id="beg0821b1201" n="0821b1201"/>但<anchor xml:id="end0821b1201"/>观闻思生得智之境者。智即第六意识。境即闻 <lb ed="X" n="0821b13"/><lb ed="R083" n="0368b13"/>思之境。谓此意识。从闻所说境上生。即观此境为 <lb ed="X" n="0821b14"/><lb ed="R083" n="0368b14"/>所缘。意谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0821b1401" n="0821b1401"/><anchor xml:id="beg0821b1401" n="0821b1401"/>但<anchor xml:id="end0821b1401"/>观闻思境。生得意识智。又言但观者 <lb ed="X" n="0821b15"/><lb ed="R083" n="0368b15"/>为显意识唯缘此境故。如斯意识。所缘之境。全成 <lb ed="X" n="0821b16"/><lb ed="R083" n="0368b16"/>非有者。是推意识于上假想名言。俱不能缘。此于 <lb ed="X" n="0821b17"/><lb ed="R083" n="0368b17"/>自聚不能缘故者。自乃极微。聚名和合。此又谓意 <lb ed="X" n="0821b18"/><lb ed="R083" n="0368b18"/>识不能缘极微和合为境。复缘过未非实事故。犹 <lb ed="X" n="0821b19"/><lb ed="R083" n="0369a01"/>若无为者。是许意识缘假。不能缘实。故下结云。为 <lb ed="X" n="0821b20"/><lb ed="R083" n="0369a02"/>此等言。摄五识身。</p><p xml:id="pX51p0821b2008" cb:place="inline">△一论等字所摄竟。下二论意 <lb ed="X" n="0821b21"/><lb ed="R083" n="0369a03"/>识别缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821b22"/><lb ed="R083" n="0369a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0821b2201">若尔。根识引生所有意识。斯乃如何。此非共其根识 <lb ed="X" n="0821b23"/><lb ed="R083" n="0369a05"/>同时。或复无。间皆灭色等为所缘故。或缘现在。此非 <lb ed="X" n="0821b24"/><lb ed="R083" n="0369a06"/>根识曾所领故。斯乃意识自能亲缘外境体性。此则 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0821c" n="0821c"/> <lb ed="X" n="0821c01"/><lb ed="R083" n="0369a07"/>遂成无聋盲等。复违比量。知有别根。此遮增色是所 <lb ed="X" n="0821c02"/><lb ed="R083" n="0369a08"/>欲故。然于意识。不复存怀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821c03"/><lb ed="R083" n="0369a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0821c0301">此破他宗。不许意识。与五识同时缘五尘为境。故 <lb ed="X" n="0821c04"/><lb ed="R083" n="0369a10"/>护法师问曰。若尔。根识引生所有意识。斯乃如何。 <lb ed="X" n="0821c05"/><lb ed="R083" n="0369a11"/>若尔之言。指上章中意。谓汝若不许意识与根识 <lb ed="X" n="0821c06"/><lb ed="R083" n="0369a12"/>同时缘境。即今现见引生根识缘境。意识方知长 <lb ed="X" n="0821c07"/><lb ed="R083" n="0369a13"/>短方圆。斯乃如何不许。故。难云。此非共其根识同 <lb ed="X" n="0821c08"/><lb ed="R083" n="0369a14"/>时。复。难云。设许意识非共根识缘境。或复无间。皆 <lb ed="X" n="0821c09"/><lb ed="R083" n="0369a15"/>灭色等为所缘故。言无间者。谓意识必与五识无 <lb ed="X" n="0821c10"/><lb ed="R083" n="0369a16"/>间而生。汝不许与五识同缘则意识必灭五尘而 <lb ed="X" n="0821c11"/><lb ed="R083" n="0369a17"/>後缘。再难云。若过未之事则可。或缘现在境。此非 <lb ed="X" n="0821c12"/><lb ed="R083" n="0369a18"/>根识曾所领故。既不用根识所领。而意识能缘者。 <lb ed="X" n="0821c13"/><lb ed="R083" n="0369b01"/>斯乃意识自能亲缘外境体性。若意识亲缘外境。 <lb ed="X" n="0821c14"/><lb ed="R083" n="0369b02"/>而不同五识缘者。此则遂成无聋盲等。聋盲之言。 <lb ed="X" n="0821c15"/><lb ed="R083" n="0369b03"/>谓耳不识声等曰聋。眼不知靑等曰盲。使其聋盲 <lb ed="X" n="0821c16"/><lb ed="R083" n="0369b04"/>者。在意识。亦不離根识。何则。谓五识依浮尘根时。 <lb ed="X" n="0821c17"/><lb ed="R083" n="0369b05"/>即对色等五尘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0821c1701" n="0821c1701"/><anchor xml:id="beg0821c1701" n="0821c1701"/>已<anchor xml:id="end0821c1701"/>有意识同时。则能分别色之靑 <lb ed="X" n="0821c18"/><lb ed="R083" n="0369b06"/>黄。声之高下。若浮尘根壞时。纵有意识。于声不能 <lb ed="X" n="0821c19"/><lb ed="R083" n="0369b07"/>知淸浊。于色不能知长短。是故谓之聋盲。汝既许 <lb ed="X" n="0821c20"/><lb ed="R083" n="0369b08"/>意识自能亲缘外境体性。必不用五根。根若壞时。 <lb ed="X" n="0821c21"/><lb ed="R083" n="0369b09"/>自有意识能缘声色。又何聋盲之有耶。若如是者。 <lb ed="X" n="0821c22"/><lb ed="R083" n="0369b10"/>不但无聋盲。复违比量。何得违耶。释云。知有别根。 <lb ed="X" n="0821c23"/><lb ed="R083" n="0369b11"/>此遮增色是所欲故。是故相违。知有别根者。谓意 <lb ed="X" n="0821c24"/><lb ed="R083" n="0369b12"/>识知五尘时。别有能生之根。故不同于五根缘五 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0822a" n="0822a"/> <lb ed="X" n="0822a01"/><lb ed="R083" n="0369b13"/>尘境。既不同缘五尘为境。则增色自何而生。增色 <lb ed="X" n="0822a02"/><lb ed="R083" n="0369b14"/>者。谓五尘各有自相。本质。五识缘时。取境淸明。唯 <lb ed="X" n="0822a03"/><lb ed="R083" n="0369b15"/>是现量。得境自相。意识缘时。则从本质色上。起长 <lb ed="X" n="0822a04"/><lb ed="R083" n="0369b16"/>短方圆之相。对自相说。名为增色。既不与五同缘。 <lb ed="X" n="0822a05"/><lb ed="R083" n="0369b17"/>自相尙无。何有增色。言比量者。如见其地。比知是 <lb ed="X" n="0822a06"/><lb ed="R083" n="0369b18"/>坚。见其水。比知有湿。见其火。比知是暖。见其风。比 <lb ed="X" n="0822a07"/><lb ed="R083" n="0370a01"/>知有动。此比量之理。必托增色推明。增色既遮。比 <lb ed="X" n="0822a08"/><lb ed="R083" n="0370a02"/>量之理必违矣。又则比量为意识之必然。安得以 <lb ed="X" n="0822a09"/><lb ed="R083" n="0370a03"/>意识无比量耶。然于意识不复存怀者。此句结前 <lb ed="X" n="0822a10"/><lb ed="R083" n="0370a04"/>意在起後。</p><p xml:id="pX51p0822a1005" cb:place="inline">△二论意识别缘竟。下三论内外意许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822a11"/><lb ed="R083" n="0370a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822a1101">眼等诸识。色为依缘而方有故。无表但是不作性故。 <lb ed="X" n="0822a12"/><lb ed="R083" n="0370a06"/>自许是无。本意如此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822a13"/><lb ed="R083" n="0370a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822a1301">此论外宗许与不许之意。外宗许极微之体自然。 <lb ed="X" n="0822a14"/><lb ed="R083" n="0370a08"/>性是不作。而有坚常之德。眼等诸识。必以极微色 <lb ed="X" n="0822a15"/><lb ed="R083" n="0370a09"/>为所依缘。诸识方生。不许无表色者。谓无表但是 <lb ed="X" n="0822a16"/><lb ed="R083" n="0370a10"/>不作性。而无坚常之德。不能生识。故护法师释云。 <lb ed="X" n="0822a17"/><lb ed="R083" n="0370a11"/>自许是无本意如此。以无表色。实不能生识故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822a18"/><lb ed="R083" n="0370a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822a1801">此于所缘将为现量。是所取性故。深履邪途故。为此 <lb ed="X" n="0822a19"/><lb ed="R083" n="0370a13"/>正意遮所缘性。因便方遮斯所依性。同时之根。功能 <lb ed="X" n="0822a20"/><lb ed="R083" n="0370a14"/>之色。将设许之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822a21"/><lb ed="R083" n="0370a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822a2101">此护法师斥他宗之非。复推论主所立比量。及言 <lb ed="X" n="0822a22"/><lb ed="R083" n="0370a16"/>陈之意。极微为所缘。将为现量者。是彼执取一偏 <lb ed="X" n="0822a23"/><lb ed="R083" n="0370a17"/>之性。而深履邪途也。论中立量。正意但遮所缘。则 <lb ed="X" n="0822a24"/><lb ed="R083" n="0370a18"/>所依之性亦遮矣。何则。所缘缘者。唯是一法。要能 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0822b" n="0822b"/> <lb ed="X" n="0822b01"/><lb ed="R083" n="0370b01"/>生识必作所缘。彼所缘之性既遮。所依之性何有。 <lb ed="X" n="0822b02"/><lb ed="R083" n="0370b02"/>同时之根。功能之色。将设许之者。色及功能。是生 <lb ed="X" n="0822b03"/><lb ed="R083" n="0370b03"/>缘義立量之初。必以言陈纵许耳。</p><p xml:id="pX51p0822b0314" cb:place="inline">△三论内外意 <lb ed="X" n="0822b04"/><lb ed="R083" n="0370b04"/>许竟。通上一论能缘内识竟。下二论所缘外境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822b05"/><lb ed="R083" n="0370b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822b0501">言外境者。彼执離斯而有别境。此显其倒。显彼执有 <lb ed="X" n="0822b06"/><lb ed="R083" n="0370b06"/>异事可取。故言境也。如何当说。或言总聚。由非总聚。 <lb ed="X" n="0822b07"/><lb ed="R083" n="0370b07"/>实事应理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822b08"/><lb ed="R083" n="0370b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822b0801">言外境者。此护法师牒论中一句之義释之。论中 <lb ed="X" n="0822b09"/><lb ed="R083" n="0370b09"/>言以外色作所缘缘者。色即境也。故释云。彼执離 <lb ed="X" n="0822b10"/><lb ed="R083" n="0370b10"/>斯而有别境。谓離识外。别有色境为生识因。此自 <lb ed="X" n="0822b11"/><lb ed="R083" n="0370b11"/>显顚倒。复释云。显彼执有异事可取。故言境也。上 <lb ed="X" n="0822b12"/><lb ed="R083" n="0370b12"/>云外境。未曾的指何事为境。故问云。如何为境。而 <lb ed="X" n="0822b13"/><lb ed="R083" n="0370b13"/>当说之。答曰。或云总聚。然诸馀乘有计和合为所 <lb ed="X" n="0822b14"/><lb ed="R083" n="0370b14"/>缘缘。若是破其和合之非。即转计极微真实之事。 <lb ed="X" n="0822b15"/><lb ed="R083" n="0370b15"/>故云由非总聚。实事应理。观夫极微和合。乃本质 <lb ed="X" n="0822b16"/><lb ed="R083" n="0370b16"/>色边假想光景耳。安得为五识现量境耶。如斯妄 <lb ed="X" n="0822b17"/><lb ed="R083" n="0370b17"/>计。非倒而何。</p><p xml:id="pX51p0822b1706" cb:place="inline">△二论所缘外境竟。下三结外执相 <lb ed="X" n="0822b18"/><lb ed="R083" n="0370b18"/>违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822b19"/><lb ed="R083" n="0371a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822b1901">诚<persName>如来</persName>难。彼自前後道理相违。余复何失。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822b20"/><lb ed="R083" n="0371a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822b2001">总结前意。谓诚然如上来所难之義。是知外计之 <lb ed="X" n="0822b21"/><lb ed="R083" n="0371a03"/>情既僻。前後道理相违。唯识之旨自明。纵夺抑扬 <lb ed="X" n="0822b22"/><lb ed="R083" n="0371a04"/>何愧。</p><p xml:id="pX51p0822b2203" cb:place="inline">△三结彼执相违竟。通上一总论竟。下二别 <lb ed="X" n="0822b23"/><lb ed="R083" n="0371a05"/>推分四。一推论主纵许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822b24"/><lb ed="R083" n="0371a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822b2401">缘其实事。及缘总聚。是所许故。将欲叙其别过。为此 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0822c" n="0822c"/> <lb ed="X" n="0822c01"/><lb ed="R083" n="0371a07"/>且放斯愆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822c02"/><lb ed="R083" n="0371a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822c0201">此牒论中二执之意。实事即极微。总聚即和合。此 <lb ed="X" n="0822c03"/><lb ed="R083" n="0371a09"/>二是外宗自所执取。故论主以言陈纵许。设有问 <lb ed="X" n="0822c04"/><lb ed="R083" n="0371a10"/>曰。何不直以心外有法为破。而又以比量共许。答 <lb ed="X" n="0822c05"/><lb ed="R083" n="0371a11"/>曰。将欲等。谓论主将以比量显其别过。故此不论 <lb ed="X" n="0822c06"/><lb ed="R083" n="0371a12"/>心外有法之愆。</p><p xml:id="pX51p0822c0607" cb:place="inline">△一推论主纵许竟。下二推彼执 <lb ed="X" n="0822c07"/><lb ed="R083" n="0371a13"/>极微。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822c08"/><lb ed="R083" n="0371a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822c0801">或许极微。虽复极微。唯共聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0822c0801" n="0822c0801"/><anchor xml:id="beg0822c0801" n="0822c0801"/>已<anchor xml:id="end0822c0801"/>而见生灭。然而实体。 <lb ed="X" n="0822c09"/><lb ed="R083" n="0371a15"/>一一皆缘。不缘总聚。犹如色等。设自诸根悉皆现前。 <lb ed="X" n="0822c10"/><lb ed="R083" n="0371a16"/>境不杂乱。彼根功能。各决定故。而于实事。断割有能。 <lb ed="X" n="0822c11"/><lb ed="R083" n="0371a17"/>一一极微。成所缘境。彼因性故。彼眼等识之因性故。 <lb ed="X" n="0822c12"/><lb ed="R083" n="0371a18"/>是彼生起亲友分義。然而有说其所缘境。是识生因。 <lb ed="X" n="0822c13"/><lb ed="R083" n="0371b01"/>在诸缘故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822c14"/><lb ed="R083" n="0371b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822c1401">述成他宗计极微为所缘缘意。或许极微一句。即 <lb ed="X" n="0822c15"/><lb ed="R083" n="0371b03"/>本论云。或执极微。许有实体。能生识故。下推他意 <lb ed="X" n="0822c16"/><lb ed="R083" n="0371b04"/>云。虽复极微。唯共聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0822c1601" n="0822c1601"/><anchor xml:id="beg0822c1601" n="0822c1601"/>已<anchor xml:id="end0822c1601"/>而见生灭者。彼谓极微本 <lb ed="X" n="0822c17"/><lb ed="R083" n="0371b05"/>不生灭。其生灭者。在共聚而有也。然而实体。一一 <lb ed="X" n="0822c18"/><lb ed="R083" n="0371b06"/>皆缘。不缘总聚者。是计极微为所缘。不用和合为 <lb ed="X" n="0822c19"/><lb ed="R083" n="0371b07"/>所缘。又以喩明。犹如色等。指五尘也。设自诸根现 <lb ed="X" n="0822c20"/><lb ed="R083" n="0371b08"/>前。境不乱者。指五根对五尘而不杂乱。故云。彼根 <lb ed="X" n="0822c21"/><lb ed="R083" n="0371b09"/>功能。各决定故。是谓见不超色听不出声。上明喩 <lb ed="X" n="0822c22"/><lb ed="R083" n="0371b10"/>体。下乃合法。而于实事断割有能者。谓极微真实 <lb ed="X" n="0822c23"/><lb ed="R083" n="0371b11"/>之事。能为眼等诸识作所缘境。断割者。是五尘各 <lb ed="X" n="0822c24"/><lb ed="R083" n="0371b12"/>别之状。故云一一极微成所缘境。既作所缘。复计 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0823a" n="0823a"/> <lb ed="X" n="0823a01"/><lb ed="R083" n="0371b13"/>生识。故云。彼因性故。彼眼等识之因性故。是彼生 <lb ed="X" n="0823a02"/><lb ed="R083" n="0371b14"/>起亲友分義。亲友者。助缘之義。谓极微能为生识 <lb ed="X" n="0823a03"/><lb ed="R083" n="0371b15"/>因缘。故云尔也。复引证云。然而有说其所缘境。是 <lb ed="X" n="0823a04"/><lb ed="R083" n="0371b16"/>识生因。在诸缘故。此引大乘所缘缘義。而证极微 <lb ed="X" n="0823a05"/><lb ed="R083" n="0371b17"/>为所缘缘之理。</p><p xml:id="pX51p0823a0507" cb:place="inline">△二推外执极微竟。下三推彼执 <lb ed="X" n="0823a06"/><lb ed="R083" n="0371b18"/>和合。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823a07"/><lb ed="R083" n="0372a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0823a0701">或复于彼为总聚者。彼诸论者。执众极微所有合聚。 <lb ed="X" n="0823a08"/><lb ed="R083" n="0372a02"/>为此所缘。相识生故。由于总聚而生其智。是故定知 <lb ed="X" n="0823a09"/><lb ed="R083" n="0372a03"/>彼为所缘。如有说云。若识有彼相。彼是此之境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823a10"/><lb ed="R083" n="0372a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0823a1001">述成他宗以和合为所缘缘意。或复于彼为总聚 <lb ed="X" n="0823a11"/><lb ed="R083" n="0372a05"/>者。即本论云。或执和合。以识生时。带彼相故。推彼 <lb ed="X" n="0823a12"/><lb ed="R083" n="0372a06"/>意云。彼诸论者。执众极微。所有合聚。为此所缘。相 <lb ed="X" n="0823a13"/><lb ed="R083" n="0372a07"/>识生故。此句计所缘之境。为生识之因。谓和合为 <lb ed="X" n="0823a14"/><lb ed="R083" n="0372a08"/>境。又能生识。相识生故者。是相似和合相状之识。 <lb ed="X" n="0823a15"/><lb ed="R083" n="0372a09"/>而得生起。由于总聚而生其智者。智即识也。智本 <lb ed="X" n="0823a16"/><lb ed="R083" n="0372a10"/>不生。由缘境而生。故云。是故定知彼为所缘。复引 <lb ed="X" n="0823a17"/><lb ed="R083" n="0372a11"/>证云。如有说云。若识有彼相。彼是此之境。此亦引 <lb ed="X" n="0823a18"/><lb ed="R083" n="0372a12"/>大乘所缘缘義。以证和合为所缘缘之理。</p><p xml:id="pX51p0823a1817" cb:place="inline">△三推 <lb ed="X" n="0823a19"/><lb ed="R083" n="0372a13"/>彼执和合竟下四结彼许相应。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823a20"/><lb ed="R083" n="0372a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0823a2001">此二论者。咸言彼相应斯理故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823a21"/><lb ed="R083" n="0372a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0823a2101">总结二计自许相应。</p><p xml:id="pX51p0823a2109" cb:place="inline">△四结彼许相应竟。通上一 <lb ed="X" n="0823a22"/><lb ed="R083" n="0372a16"/>总标竟。下二别破分二。一牒标中二执别破。二擧 <lb ed="X" n="0823a23"/><lb ed="R083" n="0372a17"/>二种转计别破。一又分四。一总推立量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823a24"/><lb ed="R083" n="0372a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0823a2401">论曰。二俱非理。所以者何。</p> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0823b" n="0823b"/> <lb ed="X" n="0823b01"/><lb ed="R083" n="0372b01"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0823b0101"><l>极微于五识</l><l>设缘非所缘</l><l>彼相识无故</l> <lb ed="X" n="0823b02"/><lb ed="R083" n="0372b02"/><l>犹如眼根等</l></lg> <lb ed="X" n="0823b03"/><lb ed="R083" n="0372b03"/><p xml:id="pX51p0823b0301">所缘缘者。谓能缘识。带彼相起。及有实体。令能缘识。 <lb ed="X" n="0823b04"/><lb ed="R083" n="0372b04"/>托彼而生。色等极微。设有实体。能生五识。容有缘義。 <lb ed="X" n="0823b05"/><lb ed="R083" n="0372b05"/>然非所缘。如眼根等。于眼等识。无彼相故。如是极微。 <lb ed="X" n="0823b06"/><lb ed="R083" n="0372b06"/>于眼等识。无所缘義。</p> <lb ed="X" n="0823b07"/><lb ed="R083" n="0372b07"/><p xml:id="pX51p0823b0701">释曰。若不言因。此因无喩。犹如因等。成因等性。极微 <lb ed="X" n="0823b08"/><lb ed="R083" n="0372b08"/>总相。是所缘性。而成立之。又若自许。不于识外缘其 <lb ed="X" n="0823b09"/><lb ed="R083" n="0372b09"/>实事。应有有法自相违过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823b10"/><lb ed="R083" n="0372b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0823b1001">此护法师推论主立量之意。若不言因。此因无喩 <lb ed="X" n="0823b11"/><lb ed="R083" n="0372b11"/>者。因即比量。有宗因喩三支。三支无过。是为能立。 <lb ed="X" n="0823b12"/><lb ed="R083" n="0372b12"/>今以三支为因者。为因明中云。比量者。谓藉众相 <lb ed="X" n="0823b13"/><lb ed="R083" n="0372b13"/>而观于義相有三种。即三支也。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0823b1301" n="0823b1301"/><anchor xml:id="beg0823b1301" n="0823b1301"/>已<anchor xml:id="end0823b1301"/>说。由彼为 <lb ed="X" n="0823b14"/><lb ed="R083" n="0372b14"/>因。于所比義。有正智生。即智名果。故以此因。总三 <lb ed="X" n="0823b15"/><lb ed="R083" n="0372b15"/>支为因。非三支中宗因喩之一因也。若欲破彼不 <lb ed="X" n="0823b16"/><lb ed="R083" n="0372b16"/>极成事。而不立量为因者。则无有喩。故云。此因无 <lb ed="X" n="0823b17"/><lb ed="R083" n="0372b17"/>喩。此三支中喩也。何以独言喩耶。谓喩者。是比量 <lb ed="X" n="0823b18"/><lb ed="R083" n="0372b18"/>中立破之洪纲。驱邪之明训。故论云。同品无处。不 <lb ed="X" n="0823b19"/><lb ed="R083" n="0373a01"/>成立者之宗。异品有处。反成敌者相违宗義。此中 <lb ed="X" n="0823b20"/><lb ed="R083" n="0373a02"/>若无有喩。而欲成之。犹如因等成因等性。此宗因 <lb ed="X" n="0823b21"/><lb ed="R083" n="0373a03"/>之因也。何则。因明之法。立宗之後。必以因成。故以 <lb ed="X" n="0823b22"/><lb ed="R083" n="0373a04"/>因为能成立法。宗因既立。当引喩合。故以喩为同 <lb ed="X" n="0823b23"/><lb ed="R083" n="0373a05"/>品。三支幷出。有过必知。今欲破彼和合极微。而不 <lb ed="X" n="0823b24"/><lb ed="R083" n="0373a06"/>立量者。是谓极微成极微。和合成和合。犹如因成 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0823c" n="0823c"/> <lb ed="X" n="0823c01"/><lb ed="R083" n="0373a07"/>因。喩成喩。又何过失之显也。彼过未显。自失先招。 <lb ed="X" n="0823c02"/><lb ed="R083" n="0373a08"/>故云。极微总相。是所缘性。而成立之。又若自许不 <lb ed="X" n="0823c03"/><lb ed="R083" n="0373a09"/>于识外。缘其实事。应有有法自相违过。有法者。是 <lb ed="X" n="0823c04"/><lb ed="R083" n="0373a10"/>先陈极成色法为宗依。谓之有法。故因明以有法 <lb ed="X" n="0823c05"/><lb ed="R083" n="0373a11"/>为前陈。自相违者。谓自教不许缘识外事。若以外 <lb ed="X" n="0823c06"/><lb ed="R083" n="0373a12"/>色作所缘者。是与自教相违。所以奘师立量云。真 <lb ed="X" n="0823c07"/><lb ed="R083" n="0373a13"/>故极成色是有法。定不離眼识宗。眼识者。意许自 <lb ed="X" n="0823c08"/><lb ed="R083" n="0373a14"/>证分。同喩如眼识。此即眼识见分。彼立极成色。是 <lb ed="X" n="0823c09"/><lb ed="R083" n="0373a15"/>相分色。相分原从自证分现。既云识现。岂得離识。 <lb ed="X" n="0823c10"/><lb ed="R083" n="0373a16"/>如水现波。波岂離于水也。又同喩如眼识者。眼识 <lb ed="X" n="0823c11"/><lb ed="R083" n="0373a17"/>亦是自证分现。亦不相離。眼识不離自证分。相分 <lb ed="X" n="0823c12"/><lb ed="R083" n="0373a18"/>亦不離自证分。是眼识不離相分。相分与眼识为 <lb ed="X" n="0823c13"/><lb ed="R083" n="0373b01"/>所缘缘。若是极微和合为有法。于五识作所缘缘 <lb ed="X" n="0823c14"/><lb ed="R083" n="0373b02"/>为宗。极微和合是心外法。法在心外。安得与五识 <lb ed="X" n="0823c15"/><lb ed="R083" n="0373b03"/>为缘。而不相违耶。此乃论主将立量时。以比量之 <lb ed="X" n="0823c16"/><lb ed="R083" n="0373b04"/>法自谨耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823c17"/><lb ed="R083" n="0373b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0823c1701">然法称不许。斯乃于他亦皆共许。即以为喩。若但如 <lb ed="X" n="0823c18"/><lb ed="R083" n="0373b06"/>所说。应于所立義。而属当之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823c19"/><lb ed="R083" n="0373b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0823c1901">此总释二比量中宗也。法称不许者。大乘宗法不 <lb ed="X" n="0823c20"/><lb ed="R083" n="0373b08"/>许外色为五识所缘缘。斯乃于他亦皆共许者。即 <lb ed="X" n="0823c21"/><lb ed="R083" n="0373b09"/>论中立量云。极微于五识。设缘非所缘。和合于五 <lb ed="X" n="0823c22"/><lb ed="R083" n="0373b10"/>识。设所缘非缘。颂言设缘。及设所缘者。是共许宗 <lb ed="X" n="0823c23"/><lb ed="R083" n="0373b11"/>義即以为喩者。谓既立比量之後。即将外色为异 <lb ed="X" n="0823c24"/><lb ed="R083" n="0373b12"/>品喩。异品者。非有同品之義。名为异品。且如极微。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0824a" n="0824a"/> <lb ed="X" n="0824a01"/><lb ed="R083" n="0373b13"/>虽许有生识缘。而无所缘境。既无所缘境。生识之 <lb ed="X" n="0824a02"/><lb ed="R083" n="0373b14"/>缘亦无矣。又如和合虽许所缘。而不能生识。若不 <lb ed="X" n="0824a03"/><lb ed="R083" n="0373b15"/>生识。亦非所缘。彼之外色。既不生识。又无所缘。岂 <lb ed="X" n="0824a04"/><lb ed="R083" n="0373b16"/>非异喩耶。若但如所说。应于所立義而属当之者。 <lb ed="X" n="0824a05"/><lb ed="R083" n="0373b17"/>谓如言陈所说。得立量之後。应于意许所立義而 <lb ed="X" n="0824a06"/><lb ed="R083" n="0373b18"/>属当之。属者会也。应会意许相分为当。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824a07"/><lb ed="R083" n="0374a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824a0701">前量意云。论本二因。<anchor xml:id="nkr_note_add_0824a0701" n="0824a0701"/><anchor xml:id="beg0824a0701" n="0824a0701"/>但<anchor xml:id="end0824a0701"/>是明因。所以不即是因。以无 <lb ed="X" n="0824a08"/><lb ed="R083" n="0374a02"/>共成之喩。为此。须出彼相应因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824a09"/><lb ed="R083" n="0374a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824a0901">此推论中所立二比量。前量意云。论本二因者。即 <lb ed="X" n="0824a10"/><lb ed="R083" n="0374a04"/>极微和合二量为二因。非三支中宗因之因。何则。 <lb ed="X" n="0824a11"/><lb ed="R083" n="0374a05"/>外宗以极微和合为因。观察生智为果。故以二法 <lb ed="X" n="0824a12"/><lb ed="R083" n="0374a06"/>为二因。但是明因者。但以极微和合喩明真因。即 <lb ed="X" n="0824a13"/><lb ed="R083" n="0374a07"/>内色如外现之義。所以不即是因者。护法师不许 <lb ed="X" n="0824a14"/><lb ed="R083" n="0374a08"/>为真因。何则。以无共成之喩。共成者。须一法有二 <lb ed="X" n="0824a15"/><lb ed="R083" n="0374a09"/>功能。要是能生。又是所缘。方为真因。为此须出彼 <lb ed="X" n="0824a16"/><lb ed="R083" n="0374a10"/>相应因者。出者。显也。彼字。指他宗。相应者。他宗以 <lb ed="X" n="0824a17"/><lb ed="R083" n="0374a11"/>极微为相应因。为此明他共许。故须显出彼之极 <lb ed="X" n="0824a18"/><lb ed="R083" n="0374a12"/>微。为生识因。</p><p xml:id="pX51p0824a1806" cb:place="inline">△一总推立量竟。下二别破极微分 <lb ed="X" n="0824a19"/><lb ed="R083" n="0374a13"/>二。一纵许生因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824a20"/><lb ed="R083" n="0374a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824a2001">何以如此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824a21"/><lb ed="R083" n="0374a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824a2101">问上共许极微为因之意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824a22"/><lb ed="R083" n="0374a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824a2201">次复显<anchor xml:id="nkr_note_add_0824a2201" n="0824a2201"/><anchor xml:id="beg0824a2201" n="0824a2201"/>己<anchor xml:id="end0824a2201"/>所论之理是无谬妄。明他共许。置第五声。 <lb ed="X" n="0824a23"/><lb ed="R083" n="0374a17"/>设许为因。犹如共许诸非有事。非有性故。非因极微。 <lb ed="X" n="0824a24"/><lb ed="R083" n="0374a18"/>而且纵许诸极微体。是其因性。但说不合是所缘性。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0824b" n="0824b"/> <lb ed="X" n="0824b01"/><lb ed="R083" n="0374b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824b0101">此护法师详明比量中纵许之意。以答上问。言显 <lb ed="X" n="0824b02"/><lb ed="R083" n="0374b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0824b0201" n="0824b0201"/><anchor xml:id="beg0824b0201" n="0824b0201"/>己<anchor xml:id="end0824b0201"/>所论之理是无谬者。谓显唯识之理极成耳。明 <lb ed="X" n="0824b03"/><lb ed="R083" n="0374b03"/>他共许。置第五声者。因明法中。若他不许。量则不 <lb ed="X" n="0824b04"/><lb ed="R083" n="0374b04"/>成。是故内有纵词。外亦共许。第五声者。是因明中 <lb ed="X" n="0824b05"/><lb ed="R083" n="0374b05"/>第五分。即异品也。此论先纵後夺。故置第五声。设 <lb ed="X" n="0824b06"/><lb ed="R083" n="0374b06"/>许为因者。释上纵许为因之意。故又喩云。犹如共 <lb ed="X" n="0824b07"/><lb ed="R083" n="0374b07"/>许诸非有事。非有者。亦是异品。因明以同品为有。 <lb ed="X" n="0824b08"/><lb ed="R083" n="0374b08"/>以异品为非有。非有同品義。名曰非有。故下释云。 <lb ed="X" n="0824b09"/><lb ed="R083" n="0374b09"/>非有性故。非因极微。而且纵许诸极微体。是其因 <lb ed="X" n="0824b10"/><lb ed="R083" n="0374b10"/>性。但说不合是所缘性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b11"/><lb ed="R083" n="0374b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824b1101">由非彼相。极微相故。此云根识。极尘非境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b12"/><lb ed="R083" n="0374b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824b1201">此释因也。由非彼相者。是本论比量中。彼相识无 <lb ed="X" n="0824b13"/><lb ed="R083" n="0374b13"/>故之因。所以释云。极微相故。又从而释之。此云根 <lb ed="X" n="0824b14"/><lb ed="R083" n="0374b14"/>识极尘非境。是不许极微为五识所缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b15"/><lb ed="R083" n="0374b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824b1501">如根者言。犹如于根。纵实是识亲依之因。无根相故。 <lb ed="X" n="0824b16"/><lb ed="R083" n="0374b16"/>非彼之境。极微亦尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b17"/><lb ed="R083" n="0374b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824b1701">此释喩也。如根者言。是本论比量中犹如眼根等 <lb ed="X" n="0824b18"/><lb ed="R083" n="0374b18"/>之喩。护法师牒而释之。犹如于根。是以极微如眼 <lb ed="X" n="0824b19"/><lb ed="R083" n="0375a01"/>根。眼根纵实是眼识亲依之因。而眼识不能见眼 <lb ed="X" n="0824b20"/><lb ed="R083" n="0375a02"/>根相。故非彼境。合云。极微亦尔。极微纵许为生识 <lb ed="X" n="0824b21"/><lb ed="R083" n="0375a03"/>之缘。而眼识不能见极微之状。故非所缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b22"/><lb ed="R083" n="0375a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824b2201">诸无其相。彼非斯境者。何谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b23"/><lb ed="R083" n="0375a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824b2301">问上极微非境之由。何所谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b24"/><lb ed="R083" n="0375a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824b2401">为此说其名境者等。言自性者。谓自共相。了者定也。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0824c" n="0824c"/> <lb ed="X" n="0824c01"/><lb ed="R083" n="0375a07"/>如何此复名为了耶。如彼相生故。此言意者。同彼相 <lb ed="X" n="0824c02"/><lb ed="R083" n="0375a08"/>貌而识生起。由随彼体故。此则说名了彼境也。而实 <lb ed="X" n="0824c03"/><lb ed="R083" n="0375a09"/>離识无别所了。可与其识为因性耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824c04"/><lb ed="R083" n="0375a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824c0401">先答所缘缘正理。复显极微之非。为此说其名境 <lb ed="X" n="0824c05"/><lb ed="R083" n="0375a11"/>者等等字。亦摄缘字。谓所缘之境。即是能生之缘。 <lb ed="X" n="0824c06"/><lb ed="R083" n="0375a12"/>故释云。言自性者。谓自共相。了者定也。意谓境之 <lb ed="X" n="0824c07"/><lb ed="R083" n="0375a13"/>自相。必有二种功能。是为共相。如何此复名为了 <lb ed="X" n="0824c08"/><lb ed="R083" n="0375a14"/>耶。问上了境意。答云。如彼相生故。此句牒本论中 <lb ed="X" n="0824c09"/><lb ed="R083" n="0375a15"/>所缘缘正義。论云。谓能缘识。带彼相起。及有实体。 <lb ed="X" n="0824c10"/><lb ed="R083" n="0375a16"/>令能缘识。托彼而生。护法师释云。此言意者。同彼 <lb ed="X" n="0824c11"/><lb ed="R083" n="0375a17"/>相貌而识生起。是境有生识之功能。名缘。由随彼 <lb ed="X" n="0824c12"/><lb ed="R083" n="0375a18"/>体故者。识随境生。而不離境。名所缘。此则说名了 <lb ed="X" n="0824c13"/><lb ed="R083" n="0375b01"/>彼境者。答上问意。论正意<anchor xml:id="nkr_note_add_0824c1301" n="0824c1301"/><anchor xml:id="beg0824c1301" n="0824c1301"/>已<anchor xml:id="end0824c1301"/>。复破云。而实離识。无 <lb ed="X" n="0824c14"/><lb ed="R083" n="0375b02"/>别所了。可与其识为因性耶。此将双破所缘缘之 <lb ed="X" n="0824c15"/><lb ed="R083" n="0375b03"/>张本。谓极微既与识相離。離识则不能了。此破所 <lb ed="X" n="0824c16"/><lb ed="R083" n="0375b04"/>缘之境。极微離识。则不相及。安得以识缘彼而得 <lb ed="X" n="0824c17"/><lb ed="R083" n="0375b05"/>生耶。是破生识之缘。前云。为此正意遮所缘性。因 <lb ed="X" n="0824c18"/><lb ed="R083" n="0375b06"/>便方遮斯所依性。文虽未出。意现于此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824c19"/><lb ed="R083" n="0375b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824c1901">然而<anchor xml:id="nkr_note_add_0824c1901" n="0824c1901"/><anchor xml:id="beg0824c1901" n="0824c1901"/>但<anchor xml:id="end0824c1901"/>有前境相状。于其自<anchor xml:id="nkr_note_add_0824c1902" n="0824c1902"/><anchor xml:id="beg0824c1902" n="0824c1902"/>己<anchor xml:id="end0824c1902"/>犹如镜像而安佈之。 <lb ed="X" n="0824c20"/><lb ed="R083" n="0375b08"/>共许名斯为了其境。然非极微一一自体。识随彼状。 <lb ed="X" n="0824c21"/><lb ed="R083" n="0375b09"/>由此极微而为境体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824c22"/><lb ed="R083" n="0375b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824c2201">此护法师设喩。难了境義。文有两节。然而下。先纵。 <lb ed="X" n="0824c23"/><lb ed="R083" n="0375b11"/>然非下破。然而但有前境相状者。谓汝计极微但 <lb ed="X" n="0824c24"/><lb ed="R083" n="0375b12"/>得一相可状于前。于其自<anchor xml:id="nkr_note_add_0824c2401" n="0824c2401"/><anchor xml:id="beg0824c2401" n="0824c2401"/>己<anchor xml:id="end0824c2401"/>犹如镜像而安佈之。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0825a" n="0825a"/> <lb ed="X" n="0825a01"/><lb ed="R083" n="0375b13"/>镜像者。极微如镜。所生之识。如镜中现像。若如是 <lb ed="X" n="0825a02"/><lb ed="R083" n="0375b14"/>者。我则共许名斯为了其境。既纵<anchor xml:id="nkr_note_add_0825a0201" n="0825a0201"/><anchor xml:id="beg0825a0201" n="0825a0201"/>已<anchor xml:id="end0825a0201"/>。复破云。然非 <lb ed="X" n="0825a03"/><lb ed="R083" n="0375b15"/>极微一一自体。识随彼状。由此极微而为境体。意 <lb ed="X" n="0825a04"/><lb ed="R083" n="0375b16"/>谓极微之体。不能显现。安得以极微为境体。使识 <lb ed="X" n="0825a05"/><lb ed="R083" n="0375b17"/>随彼体而现耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825a06"/><lb ed="R083" n="0375b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825a0601">纵有因性。由非因義。所缘如根。虽是因性。不为所缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825a07"/><lb ed="R083" n="0376a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825a0701">即本论云。色等极微。设有实体。能生五识。容有缘 <lb ed="X" n="0825a08"/><lb ed="R083" n="0376a02"/>義。然非所缘。此因性虽破。犹兼纵许。所缘之境。必 <lb ed="X" n="0825a09"/><lb ed="R083" n="0376a03"/>不许者。意在双支全破耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825a10"/><lb ed="R083" n="0376a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825a1001">若由因性。许作所缘。根亦同斯。应成彼也。斯言前说 <lb ed="X" n="0825a11"/><lb ed="R083" n="0376a05"/>彼相应理故。因有不成过。然而意显非唯因性。即是 <lb ed="X" n="0825a12"/><lb ed="R083" n="0376a06"/>其根所缘之相。若如所说因。将为能立者。则彼因性 <lb ed="X" n="0825a13"/><lb ed="R083" n="0376a07"/>故。为所缘性耶。于根亦有成不定过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825a14"/><lb ed="R083" n="0376a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825a1401">即本论云。如眼根等。于眼等识。无彼相故。如是极 <lb ed="X" n="0825a15"/><lb ed="R083" n="0376a09"/>微。于眼等识。无所缘義。此护法师乘他宗之计。而 <lb ed="X" n="0825a16"/><lb ed="R083" n="0376a10"/>以同喩难之。他宗转计云。汝大乘中言所缘缘者。 <lb ed="X" n="0825a17"/><lb ed="R083" n="0376a11"/>此是能生。定作所缘。汝既许极微为能生因。安得 <lb ed="X" n="0825a18"/><lb ed="R083" n="0376a12"/>不为所缘。论主云。若有因性。许作所缘。根亦同斯 <lb ed="X" n="0825a19"/><lb ed="R083" n="0376a13"/>应成彼也。自释云。斯言前说彼相应理故。因有不 <lb ed="X" n="0825a20"/><lb ed="R083" n="0376a14"/>成过。意谓前所转计为相应斯理。如取同品之根 <lb ed="X" n="0825a21"/><lb ed="R083" n="0376a15"/>难之。则因性必有不成所缘之过。复自释云。然而 <lb ed="X" n="0825a22"/><lb ed="R083" n="0376a16"/>意显极微之体。非唯因性。亦可得作所缘之相。纵 <lb ed="X" n="0825a23"/><lb ed="R083" n="0376a17"/>也。即是其根。亦有所缘。相难也。若如所说因。将为 <lb ed="X" n="0825a24"/><lb ed="R083" n="0376a18"/>能立者。则彼因性故。为所缘性耶。于根亦有成不 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0825b" n="0825b"/> <lb ed="X" n="0825b01"/><lb ed="R083" n="0376b01"/>定过。破也。意谓若如汝说。许作因性。必有所缘而 <lb ed="X" n="0825b02"/><lb ed="R083" n="0376b02"/>成立者。汝之极微但为因性。安得有所缘性耶。若 <lb ed="X" n="0825b03"/><lb ed="R083" n="0376b03"/>由因性。必有所缘性者。于根亦有不定过。何则眼 <lb ed="X" n="0825b04"/><lb ed="R083" n="0376b04"/>根于眼识。决定不见。若许眼根作所缘者。眼根则 <lb ed="X" n="0825b05"/><lb ed="R083" n="0376b05"/>有非定不见之过矣。</p><p xml:id="pX51p0825b0509" cb:place="inline">△一纵许生因竟。下二双支 <lb ed="X" n="0825b06"/><lb ed="R083" n="0376b06"/>全破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825b07"/><lb ed="R083" n="0376b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825b0701">若如是者。由非彼相。其義何也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825b08"/><lb ed="R083" n="0376b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825b0801">问极微之相。原论量中有设许为缘。今观释论中。 <lb ed="X" n="0825b09"/><lb ed="R083" n="0376b09"/>纵有因性。由非因義。其義何也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825b10"/><lb ed="R083" n="0376b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825b1001">为明成立自<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1001" n="0825b1001"/><anchor xml:id="beg0825b1001" n="0825b1001"/>己<anchor xml:id="end0825b1001"/>之宗。由非。但述他宗过故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1002" n="0825b1002"/><anchor xml:id="beg0825b1002" n="0825b1002"/>己<anchor xml:id="end0825b1002"/>義便成。 <lb ed="X" n="0825b11"/><lb ed="R083" n="0376b11"/>此言。为彰非即能生自识相故。境非极微。犹如眼等。 <lb ed="X" n="0825b12"/><lb ed="R083" n="0376b12"/>若其是彼因性之言。将为论主前立他宗。明他共许。 <lb ed="X" n="0825b13"/><lb ed="R083" n="0376b13"/>此时意在遮他。显<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1301" n="0825b1301"/><anchor xml:id="beg0825b1301" n="0825b1301"/>己<anchor xml:id="end0825b1301"/>能破義成。置斯言矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825b14"/><lb ed="R083" n="0376b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825b1401">为明成立自<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1401" n="0825b1401"/><anchor xml:id="beg0825b1401" n="0825b1401"/>己<anchor xml:id="end0825b1401"/>之宗由非者。此句总答上问意。下 <lb ed="X" n="0825b15"/><lb ed="R083" n="0376b15"/>释非他之所以。但述他宗不成之过。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1501" n="0825b1501"/><anchor xml:id="beg0825b1501" n="0825b1501"/>己<anchor xml:id="end0825b1501"/>所立之 <lb ed="X" n="0825b16"/><lb ed="R083" n="0376b16"/>義。便为极成。此由非之言。为彰明极微。非即能生 <lb ed="X" n="0825b17"/><lb ed="R083" n="0376b17"/>自识相故。此非其缘也。境非极微。犹如眼等。非所 <lb ed="X" n="0825b18"/><lb ed="R083" n="0376b18"/>缘也。问曰。此中双非两相。前量何许次支。答曰。若 <lb ed="X" n="0825b19"/><lb ed="R083" n="0377a01"/>其是彼因性之言。将为论主前立他宗。明他共许。 <lb ed="X" n="0825b20"/><lb ed="R083" n="0377a02"/>其时意在遮他。显<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b2001" n="0825b2001"/><anchor xml:id="beg0825b2001" n="0825b2001"/>己<anchor xml:id="end0825b2001"/>能破義成。置斯言矣。斯言即 <lb ed="X" n="0825b21"/><lb ed="R083" n="0377a03"/>意许双支全破之言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825b22"/><lb ed="R083" n="0377a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825b2201">宗许定彼。不定他宗。恐其不许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825b23"/><lb ed="R083" n="0377a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825b2301">此释论主。明他共许之意。谓宗中原许有定于彼。 <lb ed="X" n="0825b24"/><lb ed="R083" n="0377a06"/>论主不纵许而定之。恐其他宗不许耳。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0825c" n="0825c"/> <lb ed="X" n="0825c01"/><lb ed="R083" n="0377a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825c0101">向者与他出不定成。即是能破。何假自宗。更申比量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825c02"/><lb ed="R083" n="0377a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825c0201">此问论主所立比量。谓向者论中言。二俱非理。<anchor xml:id="nkr_note_add_0825c0201" n="0825c0201"/><anchor xml:id="beg0825c0201" n="0825c0201"/>己<anchor xml:id="end0825c0201"/> <lb ed="X" n="0825c03"/><lb ed="R083" n="0377a09"/>出不定过成。即是能破。何假自宗中。更申比量耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825c04"/><lb ed="R083" n="0377a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825c0401">凡言不定。未必决定不成。恐致疑惑。是故更须立量。 <lb ed="X" n="0825c05"/><lb ed="R083" n="0377a11"/>或可由斯非彼相者。于诸极微非定了性。如相识生。 <lb ed="X" n="0825c06"/><lb ed="R083" n="0377a12"/>是谓决了。既彼非故。明知决了。此亦无由应可说非 <lb ed="X" n="0825c07"/><lb ed="R083" n="0377a13"/>决了性故。唯出此因不是所缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825c08"/><lb ed="R083" n="0377a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825c0801">此答上问。意谓凡言陈不定。未必决定不成。若不 <lb ed="X" n="0825c09"/><lb ed="R083" n="0377a15"/>决定。必致疑惑。是故论主。更须成立比量决之。或 <lb ed="X" n="0825c10"/><lb ed="R083" n="0377a16"/>可由斯所立比量。非彼极微相者。令彼于诸极微。 <lb ed="X" n="0825c11"/><lb ed="R083" n="0377a17"/>知非定有所了境性。如相识生。是谓决了者。谓以 <lb ed="X" n="0825c12"/><lb ed="R083" n="0377a18"/>极微为决定所了之境。方说极微生识。所以前章 <lb ed="X" n="0825c13"/><lb ed="R083" n="0377b01"/>云。同彼相貌而识生起。由随彼体故。此则说名了 <lb ed="X" n="0825c14"/><lb ed="R083" n="0377b02"/>彼境也。既彼非故。明知决了者。谓彼极微既不能 <lb ed="X" n="0825c15"/><lb ed="R083" n="0377b03"/>生识。明知决了義。不在极微之色。故不能为所缘 <lb ed="X" n="0825c16"/><lb ed="R083" n="0377b04"/>境。此亦无由应可说非决了性故者。谓若不褈申 <lb ed="X" n="0825c17"/><lb ed="R083" n="0377b05"/>比量。则无有因由。破彼极微。非决了性。唯出此因 <lb ed="X" n="0825c18"/><lb ed="R083" n="0377b06"/>不是所缘者。谓立量之法。必有共许。量乃得成。故 <lb ed="X" n="0825c19"/><lb ed="R083" n="0377b07"/>此量中。唯许为因。而不许是所缘。是言陈共许为 <lb ed="X" n="0825c20"/><lb ed="R083" n="0377b08"/>生因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825c21"/><lb ed="R083" n="0377b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825c2101">如根极微。有馀复作诸识差别。显其成立眼识。不能 <lb ed="X" n="0825c22"/><lb ed="R083" n="0377b10"/>了极微色。无彼相故。如馀根识。如是馀识。翻此应言 <lb ed="X" n="0825c23"/><lb ed="R083" n="0377b11"/>如根之言。诚为乘也。其喩别。须義准而出。又复纵是 <lb ed="X" n="0825c24"/><lb ed="R083" n="0377b12"/>因性之言。为无用矣。彼虽因用。非所缘性。此亦如是。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0826a" n="0826a"/> <lb ed="X" n="0826a01"/><lb ed="R083" n="0377b13"/>实为有用。然非声等所有极微。可是馀根之识生因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826a02"/><lb ed="R083" n="0377b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0826a0201">此引唯识宗中别喩。幷破极微之非。此文破法两 <lb ed="X" n="0826a03"/><lb ed="R083" n="0377b15"/>重。先破所缘。後破因性。本论量中。如根之喩。虽破 <lb ed="X" n="0826a04"/><lb ed="R083" n="0377b16"/>所缘境。不破生识因。今引馀师诸识之喩。则因境 <lb ed="X" n="0826a05"/><lb ed="R083" n="0377b17"/>双破。何则。极微之色。唯摄眼门。馀根识喩。不同初 <lb ed="X" n="0826a06"/><lb ed="R083" n="0377b18"/>界。界既不同。何生因之有。先破所缘云。如根极微。 <lb ed="X" n="0826a07"/><lb ed="R083" n="0378a01"/>有馀复作诸识差别。此牒眼根之喩。幷破不能为 <lb ed="X" n="0826a08"/><lb ed="R083" n="0378a02"/>所缘義。释云。显其成立眼识。不能了极微色。无彼 <lb ed="X" n="0826a09"/><lb ed="R083" n="0378a03"/>相故。如馀根识。意谓馀根之识。或缘声香味触。安 <lb ed="X" n="0826a10"/><lb ed="R083" n="0378a04"/>得以色相极微。为所缘境。问曰。眼识之门。唯缘色 <lb ed="X" n="0826a11"/><lb ed="R083" n="0378a05"/>相。极微既以色相为名。又何眼识不缘耶。答曰。色 <lb ed="X" n="0826a12"/><lb ed="R083" n="0378a06"/>相之门。原有多种。谓有质。无质。极略。极迥。今极微 <lb ed="X" n="0826a13"/><lb ed="R083" n="0378a07"/>色。是极略色。若是极略。便为意识所缘。故于眼识 <lb ed="X" n="0826a14"/><lb ed="R083" n="0378a08"/>门中。以如根之喩为破。如是馀识翻此者。谓馀识 <lb ed="X" n="0826a15"/><lb ed="R083" n="0378a09"/>不同眼识。眼识容有缘色之说。而馀识必不能缘 <lb ed="X" n="0826a16"/><lb ed="R083" n="0378a10"/>色相境。应言如根之言。诚为乘也者。谓如眼根。眼 <lb ed="X" n="0826a17"/><lb ed="R083" n="0378a11"/>识不见。乘此。应知馀识。不能缘色相者。又明矣。结 <lb ed="X" n="0826a18"/><lb ed="R083" n="0378a12"/>云。其喩虽有根识两别。于所喩之義理。准同而出。 <lb ed="X" n="0826a19"/><lb ed="R083" n="0378a13"/>次破因性云。又复纵是因性之言。为无用矣。此擧 <lb ed="X" n="0826a20"/><lb ed="R083" n="0378a14"/>前纵许之因。今以馀识喩合。则因性之言无用。此 <lb ed="X" n="0826a21"/><lb ed="R083" n="0378a15"/>下又以纵夺之词结破。纵云。彼虽因用。非所缘性。 <lb ed="X" n="0826a22"/><lb ed="R083" n="0378a16"/>此亦如是。实为有用。谓彼极微。虽有因用。但非所 <lb ed="X" n="0826a23"/><lb ed="R083" n="0378a17"/>缘。若此馀识。亦以极微为生因。方许极微实有能 <lb ed="X" n="0826a24"/><lb ed="R083" n="0378a18"/>生五识之用。夺云。然非声香味触边。所有极微色 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0826b" n="0826b"/> <lb ed="X" n="0826b01"/><lb ed="R083" n="0378b01"/>相。可是馀根之识生因。既不能生识。又不作所缘。 <lb ed="X" n="0826b02"/><lb ed="R083" n="0378b02"/>是知双支全破。要在馀识之喩耳。</p><p xml:id="pX51p0826b0214" cb:place="inline">△二双支全破 <lb ed="X" n="0826b03"/><lb ed="R083" n="0378b03"/>竟。通上二别破极微竟。下三别破和合分四。一推 <lb ed="X" n="0826b04"/><lb ed="R083" n="0378b04"/>彼转计。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826b05"/><lb ed="R083" n="0378b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0826b0501">论曰。</p> <lb ed="X" n="0826b06"/><lb ed="R083" n="0378b06"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0826b0601"><l>和合于五识</l><l>设所缘非缘</l><l>彼体实无故</l> <lb ed="X" n="0826b07"/><lb ed="R083" n="0378b07"/><l>犹如第二月</l></lg> <lb ed="X" n="0826b08"/><lb ed="R083" n="0378b08"/><p xml:id="pX51p0826b0801">色等和合。于眼识等。有彼相故。设作所缘。然无缘義。 <lb ed="X" n="0826b09"/><lb ed="R083" n="0378b09"/>如眼错乱。见第二月。彼无实体。不能生故。如是和合 <lb ed="X" n="0826b10"/><lb ed="R083" n="0378b10"/>于眼等识。无有缘義。</p> <lb ed="X" n="0826b11"/><lb ed="R083" n="0378b11"/><p xml:id="pX51p0826b1101">释曰。有说于识自体。无聚现故。非是所缘。如根众微。 <lb ed="X" n="0826b12"/><lb ed="R083" n="0378b12"/>由境相状。安佈于识。是彼相性。此非有故。理即说其 <lb ed="X" n="0826b13"/><lb ed="R083" n="0378b13"/>无有聚现。如是且述钵罗摩怒。不是所缘。彼之能立 <lb ed="X" n="0826b14"/><lb ed="R083" n="0378b14"/>不相应故。及非境性量善成故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826b15"/><lb ed="R083" n="0378b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0826b1501">此擧他宗转计和合为所缘缘義。有说于识自体。 <lb ed="X" n="0826b16"/><lb ed="R083" n="0378b16"/>无聚现故。非是所缘者。谓有诸馀乘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0826b1601" n="0826b1601"/><anchor xml:id="beg0826b1601" n="0826b1601"/>己<anchor xml:id="end0826b1601"/>知于识自 <lb ed="X" n="0826b17"/><lb ed="R083" n="0378b17"/>体。无有极微聚现相故。非为五识所缘。如根众微。 <lb ed="X" n="0826b18"/><lb ed="R083" n="0378b18"/>由境相状安佈于识。是彼相性者。因前量以如根 <lb ed="X" n="0826b19"/><lb ed="R083" n="0379a01"/>之喩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0826b1901" n="0826b1901"/><anchor xml:id="beg0826b1901" n="0826b1901"/>已<anchor xml:id="end0826b1901"/>破众微。故自服云。若此极微为境。而有相 <lb ed="X" n="0826b20"/><lb ed="R083" n="0379a02"/>状安佈于识。方是彼识。所缘相性。此非有故者。服 <lb ed="X" n="0826b21"/><lb ed="R083" n="0379a03"/>善之心如此。故云。理即说其无有聚现相故。如是 <lb ed="X" n="0826b22"/><lb ed="R083" n="0379a04"/>且述钵罗摩怒。不是所缘者。钵罗摩怒。此云极微。 <lb ed="X" n="0826b23"/><lb ed="R083" n="0379a05"/>言且述极微不是所缘。意以合和为所缘耳。故护 <lb ed="X" n="0826b24"/><lb ed="R083" n="0379a06"/>法师云。彼之能立不相应故。及非境性量善成故。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0826c" n="0826c"/> <lb ed="X" n="0826c01"/><lb ed="R083" n="0379a07"/>意谓他宗前以所立比量为极成。今以极微不是 <lb ed="X" n="0826c02"/><lb ed="R083" n="0379a08"/>所缘。是能立不相应。而非境性之量反善成矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826c03"/><lb ed="R083" n="0379a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0826c0301">若尔。总聚是境。然由所说诸有能立。若望谟阿宗。皆 <lb ed="X" n="0826c04"/><lb ed="R083" n="0379a10"/>有不成性。理实如此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826c05"/><lb ed="R083" n="0379a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0826c0501">护法师。推他宗转计和合。兼明大乘唯识宗。无外 <lb ed="X" n="0826c06"/><lb ed="R083" n="0379a12"/>色作所缘缘之意。若尔总聚是境者。推他宗自不 <lb ed="X" n="0826c07"/><lb ed="R083" n="0379a13"/>将极微为所缘缘。必以和合为所缘缘。破云。然由 <lb ed="X" n="0826c08"/><lb ed="R083" n="0379a14"/>所说。诸有能立极微和合二法。若望谟阿宗旨。皆 <lb ed="X" n="0826c09"/><lb ed="R083" n="0379a15"/>有不成所缘缘性。其唯识理。实是如此。谟阿者。梵 <lb ed="X" n="0826c10"/><lb ed="R083" n="0379a16"/>音之讹。正云摩诃。廣大義。今云谟阿宗。即大乘宗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826c11"/><lb ed="R083" n="0379a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0826c1101">然而总聚实有彼相。有是所缘。无因性故。由彼相识 <lb ed="X" n="0826c12"/><lb ed="R083" n="0379a18"/>不能生。其总聚相识。总聚不生。彼既不生此识。如何 <lb ed="X" n="0826c13"/><lb ed="R083" n="0379b01"/>令此缘彼所缘之相。不相应故。非所缘義。由此前云 <lb ed="X" n="0826c14"/><lb ed="R083" n="0379b02"/>彼相应理。斯乃不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826c15"/><lb ed="R083" n="0379b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0826c1501">释成谟阿宗中不许和合作所缘缘義。先纵云。然 <lb ed="X" n="0826c16"/><lb ed="R083" n="0379b04"/>而总聚实有彼相。有是所缘之境。破云。无因性故。 <lb ed="X" n="0826c17"/><lb ed="R083" n="0379b05"/>谓总聚法。无有生识因性。释云。由彼相识不能生。 <lb ed="X" n="0826c18"/><lb ed="R083" n="0379b06"/>此句乘上无因性一句。连接下文。以破所缘缘義。 <lb ed="X" n="0826c19"/><lb ed="R083" n="0379b07"/>其总聚相识。总聚不生者。牒上不生之意。破无生 <lb ed="X" n="0826c20"/><lb ed="R083" n="0379b08"/>识之缘。彼既不生此识。如何令此缘彼所缘之相。 <lb ed="X" n="0826c21"/><lb ed="R083" n="0379b09"/>此二句。破无所缘之境。意谓彼总聚相。既不能生 <lb ed="X" n="0826c22"/><lb ed="R083" n="0379b10"/>此识。如何令此不生之识。缘彼所缘之相。故云。不 <lb ed="X" n="0826c23"/><lb ed="R083" n="0379b11"/>相应故。非所缘義。结云。由此前云彼相应理。斯乃 <lb ed="X" n="0826c24"/><lb ed="R083" n="0379b12"/>不成。</p><p xml:id="pX51p0826c2403" cb:place="inline">△一推他转计竟。下二明内正義。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0827a" n="0827a"/> <lb ed="X" n="0827a01"/><lb ed="R083" n="0379b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827a0101">若尔。何谓所缘之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827a02"/><lb ed="R083" n="0379b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827a0201">此问所缘之境。以何为相。问意谓若如汝谟阿宗 <lb ed="X" n="0827a03"/><lb ed="R083" n="0379b15"/>中。极微和合皆非所缘。其所缘境。以何为相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827a04"/><lb ed="R083" n="0379b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827a0401">凡是境者。理须生其似自相识。随境之识。彼是能生。 <lb ed="X" n="0827a05"/><lb ed="R083" n="0379b17"/>彼是所缘。有说凡为境者。理必须是心。及心生起之 <lb ed="X" n="0827a06"/><lb ed="R083" n="0379b18"/>因也。此既生<anchor xml:id="nkr_note_add_0827a0601" n="0827a0601"/><anchor xml:id="beg0827a0601" n="0827a0601"/>已<anchor xml:id="end0827a0601"/>。随境领受。而与言论。于时名此为所 <lb ed="X" n="0827a07"/><lb ed="R083" n="0380a01"/>缘境。若義具斯二种相者。此乃方合名为所缘。是能 <lb ed="X" n="0827a08"/><lb ed="R083" n="0380a02"/>生性。所缘之境。引阿笈摩。此即便是说生缘性。由是 <lb ed="X" n="0827a09"/><lb ed="R083" n="0380a03"/>生因。彼识生缘。共许是其所缘之境。自体相现。此中 <lb ed="X" n="0827a10"/><lb ed="R083" n="0380a04"/>无益。故不言之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827a11"/><lb ed="R083" n="0380a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827a1101">此以正意答所缘缘之境。谓凡是五识之境。理当 <lb ed="X" n="0827a12"/><lb ed="R083" n="0380a06"/>生似五尘之五识。以眼根对色时。生似色尘之识。 <lb ed="X" n="0827a13"/><lb ed="R083" n="0380a07"/>随色立名。名为色识。如是乃至触识亦尔。故名随 <lb ed="X" n="0827a14"/><lb ed="R083" n="0380a08"/>境之识。彼是能生。彼是所缘者。谓即一法。有二功 <lb ed="X" n="0827a15"/><lb ed="R083" n="0380a09"/>能。既为生识因。必作所缘境。此之正意。不唯大乘 <lb ed="X" n="0827a16"/><lb ed="R083" n="0380a10"/>宗中自许。小乘部中。亦共许之。引小乘部中证云。 <lb ed="X" n="0827a17"/><lb ed="R083" n="0380a11"/>有说凡为境者。理必须是心。及心生起之因也。此 <lb ed="X" n="0827a18"/><lb ed="R083" n="0380a12"/>明不以外色作所缘缘義。此既生<anchor xml:id="nkr_note_add_0827a1801" n="0827a1801"/><anchor xml:id="beg0827a1801" n="0827a1801"/>已<anchor xml:id="end0827a1801"/>。随境领受。而 <lb ed="X" n="0827a19"/><lb ed="R083" n="0380a13"/>与言论。于时名此为所缘境者。释上一法。具能生 <lb ed="X" n="0827a20"/><lb ed="R083" n="0380a14"/>所缘二种功能。故结云。若義具斯二种相者。此乃 <lb ed="X" n="0827a21"/><lb ed="R083" n="0380a15"/>方合名为所缘。彼经自释二相云。是能生性。所缘 <lb ed="X" n="0827a22"/><lb ed="R083" n="0380a16"/>之境。此下护法师。自释引证之意云。引阿笈摩。此 <lb ed="X" n="0827a23"/><lb ed="R083" n="0380a17"/>即便是说生缘性。阿笈摩者。是小乘大众部中经 <lb ed="X" n="0827a24"/><lb ed="R083" n="0380a18"/>名。生缘者。生是能生因。缘为所缘境。谓识从此生。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0827b" n="0827b"/> <lb ed="X" n="0827b01"/><lb ed="R083" n="0380b01"/>缘此为境。故下释云。由是生因。彼识生缘。共许是 <lb ed="X" n="0827b02"/><lb ed="R083" n="0380b02"/>其所缘之境。自体相现。此三句。释彼部中共许有 <lb ed="X" n="0827b03"/><lb ed="R083" n="0380b03"/>此二相。方作所缘。此中无益。故不言之者。此中是 <lb ed="X" n="0827b04"/><lb ed="R083" n="0380b04"/>先引正義。犹未详明论中纵许之意。故不尽言耳。</p> <lb ed="X" n="0827b05"/><lb ed="R083" n="0380b05"/><p xml:id="pX51p0827b0501">△二明内正義竟。下三纵许所缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827b06"/><lb ed="R083" n="0380b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827b0601">能非总聚是能生者。非实事故。由其总聚不是实事。 <lb ed="X" n="0827b07"/><lb ed="R083" n="0380b07"/>此于有聚一异二性。不可说故。又复无有不实之事。 <lb ed="X" n="0827b08"/><lb ed="R083" n="0380b08"/>能有生起果用功能。犹如二月。如第二月。不能生识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827b09"/><lb ed="R083" n="0380b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827b0901">此牒论中比量之意论之。即本论云。和合于五识。 <lb ed="X" n="0827b10"/><lb ed="R083" n="0380b10"/>设所缘非缘。彼体实无故。犹如第二月。能非总聚 <lb ed="X" n="0827b11"/><lb ed="R083" n="0380b11"/>是能生者。非实事故。谓他宗计和合为生识之因。 <lb ed="X" n="0827b12"/><lb ed="R083" n="0380b12"/>论中以比量破其非实。故曰能非。由其总聚。至不 <lb ed="X" n="0827b13"/><lb ed="R083" n="0380b13"/>可说故者。释上非实事。谓总聚法。一异二性不可 <lb ed="X" n="0827b14"/><lb ed="R083" n="0380b14"/>得。即如极微。合为总聚。二性不可得。若名总聚。除 <lb ed="X" n="0827b15"/><lb ed="R083" n="0380b15"/>极微外。无别总聚。若名极微。既合聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0827b1501" n="0827b1501"/><anchor xml:id="beg0827b1501" n="0827b1501"/>已<anchor xml:id="end0827b1501"/>。焉得又名 <lb ed="X" n="0827b16"/><lb ed="R083" n="0380b16"/>极微。是知二性不可得。又复无有不实之事。至如 <lb ed="X" n="0827b17"/><lb ed="R083" n="0380b17"/>二月者。谓不实之法。不能生果。喩如二月。故云。如 <lb ed="X" n="0827b18"/><lb ed="R083" n="0380b18"/>第二月。不能生识。以第二月。不是实有。喩和合之 <lb ed="X" n="0827b19"/><lb ed="R083" n="0381a01"/>境不实。故不能生识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827b20"/><lb ed="R083" n="0381a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827b2001">第二月相若尔。何因有斯相现。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827b21"/><lb ed="R083" n="0381a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827b2101">此问二月是假。同于总聚。总聚之法。极微所成。方 <lb ed="X" n="0827b22"/><lb ed="R083" n="0381a04"/>知是假。二月假相。何因而有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827b23"/><lb ed="R083" n="0381a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827b2301">根损害故。若时眼根。由翳等害。损其明德。遂即从斯 <lb ed="X" n="0827b24"/><lb ed="R083" n="0381a06"/>损害根处。见二月生。非实境故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0827c" n="0827c"/> <lb ed="X" n="0827c01"/><lb ed="R083" n="0381a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c0101">此答明二月生因。乃虚妄非实。即本论云。如眼错 <lb ed="X" n="0827c02"/><lb ed="R083" n="0381a08"/>乱。见第二月。彼无实。体不能生故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c03"/><lb ed="R083" n="0381a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c0301">由此二月。纵有彼相。然非斯境。如第二月。纵令此识 <lb ed="X" n="0827c04"/><lb ed="R083" n="0381a10"/>有彼相状。由不生故。不名斯境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c05"/><lb ed="R083" n="0381a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c0501">合喩以明纵许之意。先明喩体。後以喩合法。由此 <lb ed="X" n="0827c06"/><lb ed="R083" n="0381a12"/>二月。纵有彼相。然非斯境者。是明二月之体虚妄。 <lb ed="X" n="0827c07"/><lb ed="R083" n="0381a13"/>非五识所缘。如第二月。至不名斯境者。以喩合和 <lb ed="X" n="0827c08"/><lb ed="R083" n="0381a14"/>合之法。体非实故。既不可名生识之因。安得又为 <lb ed="X" n="0827c09"/><lb ed="R083" n="0381a15"/>所缘之境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c10"/><lb ed="R083" n="0381a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c1001">此由非实事。有性等总聚。不是识之生因。非实性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c11"/><lb ed="R083" n="0381a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c1101">牒释他宗转计之意。破非生因。谓由前非其极微 <lb ed="X" n="0827c12"/><lb ed="R083" n="0381a18"/>实事。即转计有性等总聚。此不实事。纵有不是生 <lb ed="X" n="0827c13"/><lb ed="R083" n="0381b01"/>识之因。且纵许为所缘之境。故本论云。如是和合。 <lb ed="X" n="0827c14"/><lb ed="R083" n="0381b02"/>于眼等识。无有缘義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c15"/><lb ed="R083" n="0381b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c1501">如第二月。由斯方立非因性故。不是所缘。还如二月。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c16"/><lb ed="R083" n="0381b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c1601">将破能生所缘之执。故合一喩以通妨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c17"/><lb ed="R083" n="0381b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c1701">又复将此第二月喩。于彼相因。应知说其不定之过。 <lb ed="X" n="0827c18"/><lb ed="R083" n="0381b06"/>复由识義理成就故。过是相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c19"/><lb ed="R083" n="0381b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c1901">此明言陈意许之意。谓此月喩。于总相处。但显不 <lb ed="X" n="0827c20"/><lb ed="R083" n="0381b08"/>定生识之过。容有可缘境相。此言陈也。若由唯识 <lb ed="X" n="0827c21"/><lb ed="R083" n="0381b09"/>義理成就。彼所缘之情亦遣矣。故云。过是相违。意 <lb ed="X" n="0827c22"/><lb ed="R083" n="0381b10"/>许之宗。如斯而<anchor xml:id="nkr_note_add_0827c2201" n="0827c2201"/><anchor xml:id="beg0827c2201" n="0827c2201"/>已<anchor xml:id="end0827c2201"/>。</p><p xml:id="pX51p0827c2208" cb:place="inline">△三纵许所缘竟。下四双支全 <lb ed="X" n="0827c23"/><lb ed="R083" n="0381b11"/>破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c24"/><lb ed="R083" n="0381b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c2401">复缘眼识。不缘靑等聚集极微。为由彼体。非生性故。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0828a" n="0828a"/> <lb ed="X" n="0828a01"/><lb ed="R083" n="0381b13"/>如馀根识。此喩共许。故不别言。第二月喩。非实事故。 <lb ed="X" n="0828a02"/><lb ed="R083" n="0381b14"/>应知此是于非因性。而成立之。如所说之。纵有相性。 <lb ed="X" n="0828a03"/><lb ed="R083" n="0381b15"/>然非彼境。斯言复是非彼因義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828a04"/><lb ed="R083" n="0381b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828a0401">此总破外色。必不能为所缘缘義。复缘眼识。至非 <lb ed="X" n="0828a05"/><lb ed="R083" n="0381b17"/>生性故者。此两句。明非因。不得为所缘。上缘字。因 <lb ed="X" n="0828a06"/><lb ed="R083" n="0381b18"/>也。由也。下缘字。是识缘境義。问。复由眼识。不缘靑 <lb ed="X" n="0828a07"/><lb ed="R083" n="0382a01"/>黄赤白。总聚极微者。何也。答云。为由彼靑黄赤白。 <lb ed="X" n="0828a08"/><lb ed="R083" n="0382a02"/>总聚极微体。非是能生眼识性故。如馀根识。至不 <lb ed="X" n="0828a09"/><lb ed="R083" n="0382a03"/>别言者。谓耳等识。不能缘色相者人所共知。是谓 <lb ed="X" n="0828a10"/><lb ed="R083" n="0382a04"/>共许。此喩眼识非靑等所生。而不缘靑等者。如馀 <lb ed="X" n="0828a11"/><lb ed="R083" n="0382a05"/>识不缘色相为境。亦非色相所生。第二月喩。至于 <lb ed="X" n="0828a12"/><lb ed="R083" n="0382a06"/>非因性而成立之者。以喩外色非实。但以不能生 <lb ed="X" n="0828a13"/><lb ed="R083" n="0382a07"/>识而立之。此单纵也。如所说之。至非彼因義者。结 <lb ed="X" n="0828a14"/><lb ed="R083" n="0382a08"/>牒上文。双夺之意。谓如上不能生识之所说。纵有 <lb ed="X" n="0828a15"/><lb ed="R083" n="0382a09"/>和合相。然非彼识境。斯言。即上如所说之。纵有相 <lb ed="X" n="0828a16"/><lb ed="R083" n="0382a10"/>性。然非彼境之言。故云。复是非彼因義。不得为所 <lb ed="X" n="0828a17"/><lb ed="R083" n="0382a11"/>缘耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828a18"/><lb ed="R083" n="0382a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828a1801">若言无有第二月者。如何现见有二相生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828a19"/><lb ed="R083" n="0382a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828a1901">前以月喩总聚是假。不能生识。故问月何因生。知 <lb ed="X" n="0828a20"/><lb ed="R083" n="0382a14"/>其是假。今以月喩总聚是假。非五识境。故问既许 <lb ed="X" n="0828a21"/><lb ed="R083" n="0382a15"/>非境。如何现见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828a22"/><lb ed="R083" n="0382a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828a2201">谓从内布功能差别。均其次<anchor xml:id="nkr_note_add_0828a2201" n="0828a2201"/><anchor xml:id="beg0828a2201" n="0828a2201"/>已<anchor xml:id="end0828a2201"/>。似相之识。而便转生。 <lb ed="X" n="0828a23"/><lb ed="R083" n="0382a17"/>犹如梦时。见有境起。由此令似。妄作斯解。于其月处。 <lb ed="X" n="0828a24"/><lb ed="R083" n="0382a18"/>乘更睹馀。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0828b" n="0828b"/> <lb ed="X" n="0828b01"/><lb ed="R083" n="0382b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828b0101">答明二月之相非眼识所缘。乃意识虚妄分别相 <lb ed="X" n="0828b02"/><lb ed="R083" n="0382b02"/>现。谓从内布功能差别者。由眼根损害。有差别故。 <lb ed="X" n="0828b03"/><lb ed="R083" n="0382b03"/>均其次<anchor xml:id="nkr_note_add_0828b0301" n="0828b0301"/><anchor xml:id="beg0828b0301" n="0828b0301"/>已<anchor xml:id="end0828b0301"/>者。是先损根。後现月。似相之识。而便转 <lb ed="X" n="0828b04"/><lb ed="R083" n="0382b04"/>生者。谓相似二月相貌之识。转变生起第二月相。 <lb ed="X" n="0828b05"/><lb ed="R083" n="0382b05"/>岂谓实有耶。犹如梦时。见有境起者。喩意识所见 <lb ed="X" n="0828b06"/><lb ed="R083" n="0382b06"/>二月之境。由此令似妄作斯解者。谓相似月之意 <lb ed="X" n="0828b07"/><lb ed="R083" n="0382b07"/>识。妄分别有二月相生。于其月处。乘更睹馀者。谓 <lb ed="X" n="0828b08"/><lb ed="R083" n="0382b08"/>乘月喩。即知所馀。和合之境。亦是意识所缘。何定 <lb ed="X" n="0828b09"/><lb ed="R083" n="0382b09"/>执为眼识之境耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b10"/><lb ed="R083" n="0382b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828b1001">诸有说云。而于眼识双现之时。此二次第。难印定故。 <lb ed="X" n="0828b11"/><lb ed="R083" n="0382b11"/>将作同时。于斯二种相貌之後。意识便云。我见月之 <lb ed="X" n="0828b12"/><lb ed="R083" n="0382b12"/>第二月也。或复有云。于共许月。数有错乱。由根损故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b13"/><lb ed="R083" n="0382b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828b1301">此引二师之言。以证第二月相。是意识所缘。诸有 <lb ed="X" n="0828b14"/><lb ed="R083" n="0382b14"/>说云至将作同时者。谓眼见二月。真假难分。将作 <lb ed="X" n="0828b15"/><lb ed="R083" n="0382b15"/>同时。亦难印定。此非眼识所取之境明矣。于斯二 <lb ed="X" n="0828b16"/><lb ed="R083" n="0382b16"/>种。至第二月者。此引意识虚妄计度。以明月相。非 <lb ed="X" n="0828b17"/><lb ed="R083" n="0382b17"/>五识境。或复有云。至由根损故者。谓共许第二月 <lb ed="X" n="0828b18"/><lb ed="R083" n="0382b18"/>数有错乱。数者。频频有无義。皆由根损故耳。此又 <lb ed="X" n="0828b19"/><lb ed="R083" n="0383a01"/>引乱意识。以证第二月相。实非五识所缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b20"/><lb ed="R083" n="0383a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828b2001">若望不许外境之宗。如斯众见。但是妄执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b21"/><lb ed="R083" n="0383a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828b2101">此引正宗。总破心外有法。但是妄执。都无实義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b22"/><lb ed="R083" n="0383a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828b2201">由非眼识所缘。无间引生意识。能于一时双变二相。 <lb ed="X" n="0828b23"/><lb ed="R083" n="0383a05"/>作如斯解见二月耶。又于声等缘彼之识。不知其次。 <lb ed="X" n="0828b24"/><lb ed="R083" n="0383a06"/>应有二声等见。同时起耶。好眼之人。意识次第。尙多 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0828c" n="0828c"/> <lb ed="X" n="0828c01"/><lb ed="R083" n="0383a07"/>难解。何况依于色根之识。测其差别。便成多有二相 <lb ed="X" n="0828c02"/><lb ed="R083" n="0383a08"/>等见一旃达罗。若时離识许实有者。斯乃何劳妄增 <lb ed="X" n="0828c03"/><lb ed="R083" n="0383a09"/>二月。而言于数有其错乱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828c04"/><lb ed="R083" n="0383a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828c0401">此设难比例而结破之。由非眼识。至见二月耶者。 <lb ed="X" n="0828c05"/><lb ed="R083" n="0383a11"/>意谓由我破汝眼识不能缘二月相。莫得汝将意 <lb ed="X" n="0828c06"/><lb ed="R083" n="0383a12"/>识见二月相。就作如斯解。为眼见二月耶。例难云。 <lb ed="X" n="0828c07"/><lb ed="R083" n="0383a13"/>又于声等缘彼之识。本不知有二声次第时。应有 <lb ed="X" n="0828c08"/><lb ed="R083" n="0383a14"/>二声等见。同时起耶。又比例云。好眼之人。捏目生 <lb ed="X" n="0828c09"/><lb ed="R083" n="0383a15"/>月。意识于此月处。真妄次第。尙多难解。何况依于 <lb ed="X" n="0828c10"/><lb ed="R083" n="0383a16"/>色根之识。于其月处。测其真妄。前後差别。便成多 <lb ed="X" n="0828c11"/><lb ed="R083" n="0383a17"/>有二相等见一旃达罗。旃达罗者。此云月。意谓眼 <lb ed="X" n="0828c12"/><lb ed="R083" n="0383a18"/>识不能于一月上。有二相等见。而言二相等见一 <lb ed="X" n="0828c13"/><lb ed="R083" n="0383b01"/>月者。皆西域倒语。结前意云。若于双现二月相时。 <lb ed="X" n="0828c14"/><lb ed="R083" n="0383b02"/>即许離识是实有者。斯乃何劳前引二师。妄增其 <lb ed="X" n="0828c15"/><lb ed="R083" n="0383b03"/>说。彼言第二月。及数有错乱。俱非实義故。何执为 <lb ed="X" n="0828c16"/><lb ed="R083" n="0383b04"/>实有。</p><p xml:id="pX51p0828c1603" cb:place="inline">△四双支全破竟。通上三别破和合竟。下四 <lb ed="X" n="0828c17"/><lb ed="R083" n="0383b05"/>总结二执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828c18"/><lb ed="R083" n="0383b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828c1801">论曰。故外二事。于所缘缘。互缺一支。俱不应理。</p> <lb ed="X" n="0828c19"/><lb ed="R083" n="0383b07"/><p xml:id="pX51p0828c1901">释曰。離识之外。执有二种极微总聚。此皆阙其一分 <lb ed="X" n="0828c20"/><lb ed="R083" n="0383b08"/>義故。又如所说。能立能斥。道理力故。以之为境。成不 <lb ed="X" n="0828c21"/><lb ed="R083" n="0383b09"/>相应。缺一分故。自体相现。及能生性。具斯二分。方是 <lb ed="X" n="0828c22"/><lb ed="R083" n="0383b10"/>所缘。于极微处。即阙初支。于第二边。便亡第二。若如 <lb ed="X" n="0828c23"/><lb ed="R083" n="0383b11"/>是者。如向所论二种过失。重更收摄。令使无差。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828c24"/><lb ed="R083" n="0383b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828c2401">总结前二种过。自体相现者。是初支。及能生性者。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0829a" n="0829a"/> <lb ed="X" n="0829a01"/><lb ed="R083" n="0383b13"/>为第二。故云于极微处。即阙初支。是极微无自体 <lb ed="X" n="0829a02"/><lb ed="R083" n="0383b14"/>相现。阙所缘也。于第二边。便亡第二。是和合无能 <lb ed="X" n="0829a03"/><lb ed="R083" n="0383b15"/>生之性。阙生因也。复结云。若如是者。如向所论二 <lb ed="X" n="0829a04"/><lb ed="R083" n="0383b16"/>种过失。重更收摄。令使无差。此乃警其勿犯耳。</p><p xml:id="pX51p0829a0419" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0829a05"/><lb ed="R083" n="0383b17"/>四总结二执竟。通上一擧标中二执别破竟。下二 <lb ed="X" n="0829a06"/><lb ed="R083" n="0383b18"/>擧二种转计别破分二。一执极微体中具和合分 <lb ed="X" n="0829a07"/><lb ed="R083" n="0384a01"/>二。一牒彼执词。推明转计之意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829a08"/><lb ed="R083" n="0384a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829a0801">论曰。有执色等各有多相。于中一分是现量境。故诸 <lb ed="X" n="0829a09"/><lb ed="R083" n="0384a03"/>极微相资各有一和集相。此相实有。各能发生似<anchor xml:id="nkr_note_add_0829a0901" n="0829a0901"/><anchor xml:id="beg0829a0901" n="0829a0901"/>已<anchor xml:id="end0829a0901"/> <lb ed="X" n="0829a10"/><lb ed="R083" n="0384a04"/>相识。故与五识作所缘缘。此亦非理。所以者何。</p> <lb ed="X" n="0829a11"/><lb ed="R083" n="0384a05"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0829a1101"><l>和集如坚等</l><l>设于眼等识</l><l>是缘非所缘</l> <lb ed="X" n="0829a12"/><lb ed="R083" n="0384a06"/><l>许极微相故</l></lg> <lb ed="X" n="0829a13"/><lb ed="R083" n="0384a07"/><p xml:id="pX51p0829a1301">如坚等相虽是实有。于眼等识。容有缘義。而非所缘。 <lb ed="X" n="0829a14"/><lb ed="R083" n="0384a08"/>眼等识上。无彼相故。色等极微诸和集相。理亦应尔。 <lb ed="X" n="0829a15"/><lb ed="R083" n="0384a09"/>彼俱执为极微相故。</p> <lb ed="X" n="0829a16"/><lb ed="R083" n="0384a10"/><p xml:id="pX51p0829a1601">释曰。有说集相者。于诸极微处。各有集相。即此集尘 <lb ed="X" n="0829a17"/><lb ed="R083" n="0384a11"/>而有相现。随其所有多少极微。此皆实有。在极微处。 <lb ed="X" n="0829a18"/><lb ed="R083" n="0384a12"/>有总聚相。生自相识。实有性故。应是所缘。斯乃双支 <lb ed="X" n="0829a19"/><lb ed="R083" n="0384a13"/>皆是有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829a20"/><lb ed="R083" n="0384a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829a2001">此牒他宗转计之意。谓前论主于极微边。许有能 <lb ed="X" n="0829a21"/><lb ed="R083" n="0384a15"/>生因。于和合边。许有所缘境。若以二法单为所缘 <lb ed="X" n="0829a22"/><lb ed="R083" n="0384a16"/>缘者。则有各缺一支之过。今合二法为所缘缘。双 <lb ed="X" n="0829a23"/><lb ed="R083" n="0384a17"/>支皆有故。他意谓众微合聚。而有和合相现者。是 <lb ed="X" n="0829a24"/><lb ed="R083" n="0384a18"/>极微体上具有和集德相。所以合聚时。方有相现。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0829b" n="0829b"/> <lb ed="X" n="0829b01"/><lb ed="R083" n="0384b01"/>故本论云。于中一分是现量境。此指极微。体上本 <lb ed="X" n="0829b02"/><lb ed="R083" n="0384b02"/>具和集之相。为现量境。故转计云。于诸极微处。各 <lb ed="X" n="0829b03"/><lb ed="R083" n="0384b03"/>有集相。谓诸极微体上。各各具有总聚相故。即此 <lb ed="X" n="0829b04"/><lb ed="R083" n="0384b04"/>集尘而有相现者。许有所缘境。随其所有多少极 <lb ed="X" n="0829b05"/><lb ed="R083" n="0384b05"/>微。此皆实有者。许有能生因。故结云。在极微处。有 <lb ed="X" n="0829b06"/><lb ed="R083" n="0384b06"/>总聚相。生自相识。实有性故。应是所缘。斯乃双支 <lb ed="X" n="0829b07"/><lb ed="R083" n="0384b07"/>皆是有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829b08"/><lb ed="R083" n="0384b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829b0801">此即于前所有成立。求进无由。为聚集相。即是极微。 <lb ed="X" n="0829b09"/><lb ed="R083" n="0384b09"/>为不尔耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829b10"/><lb ed="R083" n="0384b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829b1001">此护法师。推外宗转计之情。自以为然矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829b11"/><lb ed="R083" n="0384b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829b1101">由诸境義有众多相。即此诸微许有微状。亦有集相。 <lb ed="X" n="0829b12"/><lb ed="R083" n="0384b12"/>如何得令二相。共居一事。为应理乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829b13"/><lb ed="R083" n="0384b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829b1301">此明他宗将实有之境。以例极微和合之相转计。 <lb ed="X" n="0829b14"/><lb ed="R083" n="0384b14"/>论主牒计破之。先牒计。由外诸境有众多相。汝即 <lb ed="X" n="0829b15"/><lb ed="R083" n="0384b15"/>将此诸微。许有极微状。亦有和集相。次破云。如何 <lb ed="X" n="0829b16"/><lb ed="R083" n="0384b16"/>得令二相。共居一事。两存其相为理乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829b17"/><lb ed="R083" n="0384b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829b1701">有众多相。凡诸有色合聚之物。皆以地等四大为性。 <lb ed="X" n="0829b18"/><lb ed="R083" n="0384b18"/>彼皆自性有勝功能。靑美等相。随事随根。而为了别。 <lb ed="X" n="0829b19"/><lb ed="R083" n="0385a01"/>即此于其众多相处。极微之处。有总集相。即将此相。 <lb ed="X" n="0829b20"/><lb ed="R083" n="0385a02"/>为眼等识。所行境故。是现量性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829b21"/><lb ed="R083" n="0385a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829b2101">牒释上意有众多相者。牒上由诸境義有众多相 <lb ed="X" n="0829b22"/><lb ed="R083" n="0385a04"/>一句而释之。释云。凡诸有色合聚之物者。即色香 <lb ed="X" n="0829b23"/><lb ed="R083" n="0385a05"/>味触四尘也。皆以地等四大为性者。谓外四尘之 <lb ed="X" n="0829b24"/><lb ed="R083" n="0385a06"/>法。皆以地水火风四大为性。彼皆自性有勝功能 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0829c" n="0829c"/> <lb ed="X" n="0829c01"/><lb ed="R083" n="0385a07"/>者。亦指四大功能。靑美等相者。即四大所变靑黄 <lb ed="X" n="0829c02"/><lb ed="R083" n="0385a08"/>赤白美恶等相。随事随根而为了别者。是随根尘 <lb ed="X" n="0829c03"/><lb ed="R083" n="0385a09"/>相对而缘。即眼见色。耳闻于声等。此下推比例之 <lb ed="X" n="0829c04"/><lb ed="R083" n="0385a10"/>情。即此于其众多相处。极微之处有总集相者。谓 <lb ed="X" n="0829c05"/><lb ed="R083" n="0385a11"/>彼见此众多相。知是四大为性。彼就妄计极微体 <lb ed="X" n="0829c06"/><lb ed="R083" n="0385a12"/>上。具有总集之相。即将此相为眼等识所行境故。 <lb ed="X" n="0829c07"/><lb ed="R083" n="0385a13"/>是现量性者。谓真实极微体上。既具和集之相。此 <lb ed="X" n="0829c08"/><lb ed="R083" n="0385a14"/>相亦是实有。实有之法。是现量性。即将此相为眼 <lb ed="X" n="0829c09"/><lb ed="R083" n="0385a15"/>等识所缘缘。</p><p xml:id="pX51p0829c0906" cb:place="inline">△一牒彼执词。推明转计之意竟。下 <lb ed="X" n="0829c10"/><lb ed="R083" n="0385a16"/>二辗转引喩。难破勝劣之情。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829c11"/><lb ed="R083" n="0385a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829c1101">若如是者。于诸微处识有聚相。何不言之。尘有聚相。 <lb ed="X" n="0829c12"/><lb ed="R083" n="0385a18"/>何不言识有聚相耶。所以复云。然于微处有总聚相。 <lb ed="X" n="0829c13"/><lb ed="R083" n="0385b01"/>即以此言为其方便。亦显识有极微总相。若尔。一一 <lb ed="X" n="0829c14"/><lb ed="R083" n="0385b02"/>极微有此相者。何故复云总集相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829c15"/><lb ed="R083" n="0385b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829c1501">此翻覆推征。就计难破。若如是者。谓他宗若执极 <lb ed="X" n="0829c16"/><lb ed="R083" n="0385b04"/>微自体具总聚相。而为眼等识所行境。难云。于诸 <lb ed="X" n="0829c17"/><lb ed="R083" n="0385b05"/>微处生眼等识。亦应有总聚相。何不言之。复难云。 <lb ed="X" n="0829c18"/><lb ed="R083" n="0385b06"/>尘有聚相。何不言识有聚相耶。谓尘之聚相。既可 <lb ed="X" n="0829c19"/><lb ed="R083" n="0385b07"/>言。则识之聚相。亦可见矣。复征他意。所以复云。然 <lb ed="X" n="0829c20"/><lb ed="R083" n="0385b08"/>于微处有总聚相。即以此言为其方便。亦显识有 <lb ed="X" n="0829c21"/><lb ed="R083" n="0385b09"/>极微总相。谓以方便。显根识有极微总相。得作所 <lb ed="X" n="0829c22"/><lb ed="R083" n="0385b10"/>缘缘義。下就他计破云。若尔。一一极微有此相者。 <lb ed="X" n="0829c23"/><lb ed="R083" n="0385b11"/>何故复云总集相也。谓一一极微有此自相。何故 <lb ed="X" n="0829c24"/><lb ed="R083" n="0385b12"/>于极微体上。复云总集相。既以极微为相。则总集 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0830a" n="0830a"/> <lb ed="X" n="0830a01"/><lb ed="R083" n="0385b13"/>相不可得。若以总集为相。则极微相又不可得。此 <lb ed="X" n="0830a02"/><lb ed="R083" n="0385b14"/>二不可幷存耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830a03"/><lb ed="R083" n="0385b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0830a0301">色聚众多。极微分别。是论所许。此即是其总聚性故。 <lb ed="X" n="0830a04"/><lb ed="R083" n="0385b16"/>不是实有。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0830a0401" n="0830a0401"/><anchor xml:id="beg0830a0401" n="0830a0401"/>已<anchor xml:id="end0830a0401"/>陈。何劳重述有别意趣。纵令实事 <lb ed="X" n="0830a05"/><lb ed="R083" n="0385b17"/>别别体殊。然此相状。但于集处更相借故。而可了知。 <lb ed="X" n="0830a06"/><lb ed="R083" n="0385b18"/>说观集相。更无馀矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830a07"/><lb ed="R083" n="0386a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0830a0701">此言他宗转计。滥同第二计義。色聚众多者。即和 <lb ed="X" n="0830a08"/><lb ed="R083" n="0386a02"/>合相。极微分别者。即极微体分各别。是论所许者。 <lb ed="X" n="0830a09"/><lb ed="R083" n="0386a03"/>谓此二种。原是论中纵许之法。此即是其总聚性 <lb ed="X" n="0830a10"/><lb ed="R083" n="0386a04"/>故。至何劳重述有别意趣者。谓不实之法。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0830a1001" n="0830a1001"/><anchor xml:id="beg0830a1001" n="0830a1001"/>已<anchor xml:id="end0830a1001"/>陈 <lb ed="X" n="0830a11"/><lb ed="R083" n="0386a05"/>过。不劳重述别趣。纵令实事。至更无馀矣者。谓极 <lb ed="X" n="0830a12"/><lb ed="R083" n="0386a06"/>微之体。纵具集相。然欲观者。必得和集一处。更互 <lb ed="X" n="0830a13"/><lb ed="R083" n="0386a07"/>相藉。而可了知。说观集相。无过于此矣。若谓一法 <lb ed="X" n="0830a14"/><lb ed="R083" n="0386a08"/>体上。两存其相。岂非妄计乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830a15"/><lb ed="R083" n="0386a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0830a1501">又复设使诸有极微合聚为性。然而一事有其勝劣。 <lb ed="X" n="0830a16"/><lb ed="R083" n="0386a10"/>随事观之。且如苍色是其地界。如是等说。诚为应理。 <lb ed="X" n="0830a17"/><lb ed="R083" n="0386a11"/>纵许如是。如极赤物。初生起时。多事皆强。遂无容矣。 <lb ed="X" n="0830a18"/><lb ed="R083" n="0386a12"/>依容有处。作此诪议。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830a19"/><lb ed="R083" n="0386a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0830a1901">此推他宗转计。设喩以破之。又复设使诸有极微 <lb ed="X" n="0830a20"/><lb ed="R083" n="0386a14"/>合聚为性者。是擧外宗以极微体上。具合聚性。然 <lb ed="X" n="0830a21"/><lb ed="R083" n="0386a15"/>而一事有其勝劣。随事观之者。彼以勝劣为然。遮 <lb ed="X" n="0830a22"/><lb ed="R083" n="0386a16"/>前眼识不见极微。及具和集之过。故引喩云。且如 <lb ed="X" n="0830a23"/><lb ed="R083" n="0386a17"/>苍色是其地界。此出喩体。谓且将地界观之。但见 <lb ed="X" n="0830a24"/><lb ed="R083" n="0386a18"/>苍苍之色。则知地界。彼以苍色为勝。地界为劣矣。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0830b" n="0830b"/> <lb ed="X" n="0830b01"/><lb ed="R083" n="0386b01"/>如是等说。诚为应理者。结彼勝劣等言。自谓義理 <lb ed="X" n="0830b02"/><lb ed="R083" n="0386b02"/>切当。纵许如是者。是护法师且许如此。下设喩破 <lb ed="X" n="0830b03"/><lb ed="R083" n="0386b03"/>云。如极赤物。初生起时。此擧喩体。多事皆强。遂无 <lb ed="X" n="0830b04"/><lb ed="R083" n="0386b04"/>容矣者。容字義。受也。隐也。谓赤物初生时。其馀多 <lb ed="X" n="0830b05"/><lb ed="R083" n="0386b05"/>事皆强。遂无隐其初生赤物。依容有处。作此诪议 <lb ed="X" n="0830b06"/><lb ed="R083" n="0386b06"/>者。诪。诳也。谓有一处赤物生时。而能含受容隐。使 <lb ed="X" n="0830b07"/><lb ed="R083" n="0386b07"/>其不见。许汝作此勝劣之言诪议。谓此他宗。以极 <lb ed="X" n="0830b08"/><lb ed="R083" n="0386b08"/>微为劣。以和合为勝。以勝隐劣。不必求见极微。故 <lb ed="X" n="0830b09"/><lb ed="R083" n="0386b09"/>护法师。以赤物喩极微虽劣。而多事皆强勝。特不 <lb ed="X" n="0830b10"/><lb ed="R083" n="0386b10"/>能隐。此破他宗既执两存其相。又不可以勝劣为 <lb ed="X" n="0830b11"/><lb ed="R083" n="0386b11"/>救耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830b12"/><lb ed="R083" n="0386b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0830b1201">若尔如何说诸极微。非根所见。又复如何唯有如知 <lb ed="X" n="0830b13"/><lb ed="R083" n="0386b13"/>能见极微。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830b14"/><lb ed="R083" n="0386b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0830b1401">此他宗反引大乘中二義为问。若尔。如何说诸极 <lb ed="X" n="0830b15"/><lb ed="R083" n="0386b15"/>微非根所见。谓若以赤物之喩求见极微。汝大乘 <lb ed="X" n="0830b16"/><lb ed="R083" n="0386b16"/>中何言诸极微体。非眼根之识所见。又复如何唯 <lb ed="X" n="0830b17"/><lb ed="R083" n="0386b17"/>有如知能见极微者。谓汝大乘中。又言唯有意识 <lb ed="X" n="0830b18"/><lb ed="R083" n="0386b18"/>观察极微。如知能见者。是意识分别妄见耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830b19"/><lb ed="R083" n="0387a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0830b1901">由其尘相非是识義。非是依根识之境界。故曰非根。 <lb ed="X" n="0830b20"/><lb ed="R083" n="0387a02"/>非根之義。独是如知之所观察。复如何理。现见极微。 <lb ed="X" n="0830b21"/><lb ed="R083" n="0387a03"/>尘形不睹。如坚性等。如坚润等。于彼靑等。纵有其事。 <lb ed="X" n="0830b22"/><lb ed="R083" n="0387a04"/>非是眼等识之境界。根之功能。各决定故。尘亦如是。 <lb ed="X" n="0830b23"/><lb ed="R083" n="0387a05"/>无违共许。岂非显微。无其坚性。由别体故。此对宗法。 <lb ed="X" n="0830b24"/><lb ed="R083" n="0387a06"/>许其十处。<anchor xml:id="nkr_note_add_0830b2401" n="0830b2401"/><anchor xml:id="beg0830b2401" n="0830b2401"/>但<anchor xml:id="end0830b2401"/>是大种。斯言无过。然此<anchor xml:id="nkr_note_add_0830b2402" n="0830b2402"/><anchor xml:id="beg0830b2402" n="0830b2402"/>已<anchor xml:id="end0830b2402"/>陈。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0830c" n="0830c"/> <lb ed="X" n="0830c01"/><lb ed="R083" n="0387a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0830c0101">答上问意。复引喩以明之。由其尘相非是识義者。 <lb ed="X" n="0830c02"/><lb ed="R083" n="0387a08"/>谓极微之相。不是根识体上变带之義。非是依根 <lb ed="X" n="0830c03"/><lb ed="R083" n="0387a09"/>识之境界者。谓既非变带之法。岂是根识境界。故 <lb ed="X" n="0830c04"/><lb ed="R083" n="0387a10"/>曰非根者。结答非根之问。非根之義。独是如知之 <lb ed="X" n="0830c05"/><lb ed="R083" n="0387a11"/>所观察者。答上如知能见极微之问。复如何理现 <lb ed="X" n="0830c06"/><lb ed="R083" n="0387a12"/>见极微者。此破他宗前执极微为所缘。极微既是 <lb ed="X" n="0830c07"/><lb ed="R083" n="0387a13"/>观察想相之法。有何道理。现见极微。上答二问。下 <lb ed="X" n="0830c08"/><lb ed="R083" n="0387a14"/>引喩明。尘形不睹。如坚性等者。此牒本论中不许 <lb ed="X" n="0830c09"/><lb ed="R083" n="0387a15"/>所缘之意。论中颂云。和集如坚等。设于眼等识。是 <lb ed="X" n="0830c10"/><lb ed="R083" n="0387a16"/>缘非所缘。许极微相故。和集如坚等者。谓他宗计 <lb ed="X" n="0830c11"/><lb ed="R083" n="0387a17"/>极微体上。具有和集之相。论主以如坚等破之。坚 <lb ed="X" n="0830c12"/><lb ed="R083" n="0387a18"/>等。即坚湿暖动四性。乃四大之种子。亦非眼等识 <lb ed="X" n="0830c13"/><lb ed="R083" n="0387b01"/>所见。故论主纵云。设于眼等识。是缘非所缘。许极 <lb ed="X" n="0830c14"/><lb ed="R083" n="0387b02"/>微相故。谓纵许他宗执极微体具和集相。此相即 <lb ed="X" n="0830c15"/><lb ed="R083" n="0387b03"/>是极微。既是极微。原只许为生识缘。不得作所缘 <lb ed="X" n="0830c16"/><lb ed="R083" n="0387b04"/>境。故云。许极微相故。如坚润等。于彼靑等。纵有其 <lb ed="X" n="0830c17"/><lb ed="R083" n="0387b05"/>事。非眼等识之境界。此护法师。明性相二色。俱非 <lb ed="X" n="0830c18"/><lb ed="R083" n="0387b06"/>眼等所缘。谓坚等变为靑等色时。不唯坚等自性 <lb ed="X" n="0830c19"/><lb ed="R083" n="0387b07"/>非眼等识所缘。纵是靑美等有形色相。亦非眼等 <lb ed="X" n="0830c20"/><lb ed="R083" n="0387b08"/>识之境界。根之功能各决定故者。谓靑等之色。容 <lb ed="X" n="0830c21"/><lb ed="R083" n="0387b09"/>许眼缘。而非耳鼻可取者。根之功能不忒耳。尘亦 <lb ed="X" n="0830c22"/><lb ed="R083" n="0387b10"/>如是。无违共许。岂非显微者。尘即极微。亦如坚性 <lb ed="X" n="0830c23"/><lb ed="R083" n="0387b11"/>非眼所取。他宗以勝劣之理推之。谓极微不可眼 <lb ed="X" n="0830c24"/><lb ed="R083" n="0387b12"/>见。此共许之意。岂不显极微非眼所见乎。无其坚 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0831a" n="0831a"/> <lb ed="X" n="0831a01"/><lb ed="R083" n="0387b13"/>性。由别体故者。谓眼识上无坚性。与眼识上无极 <lb ed="X" n="0831a02"/><lb ed="R083" n="0387b14"/>微有别。极微但是妄情所计。不同坚性种子实有。 <lb ed="X" n="0831a03"/><lb ed="R083" n="0387b15"/>此对宗法。许其十处。但是大种者。谓此唯识宗中。 <lb ed="X" n="0831a04"/><lb ed="R083" n="0387b16"/>原许坚润等性为能变。根尘十处为所变。能变即 <lb ed="X" n="0831a05"/><lb ed="R083" n="0387b17"/>是种子。所变即是相分。以种子相分唯心所现。故 <lb ed="X" n="0831a06"/><lb ed="R083" n="0387b18"/>云斯言无过者。不同他宗妄计心外有法之过。此 <lb ed="X" n="0831a07"/><lb ed="R083" n="0388a01"/>根尘法。从因缘生。元不離识。故言无过。然此<anchor xml:id="nkr_note_add_0831a0701" n="0831a0701"/><anchor xml:id="beg0831a0701" n="0831a0701"/>已<anchor xml:id="end0831a0701"/>陈 <lb ed="X" n="0831a08"/><lb ed="R083" n="0388a02"/>者。谓此能所变性。于上有众多相章中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0831a0801" n="0831a0801"/><anchor xml:id="beg0831a0801" n="0831a0801"/>已<anchor xml:id="end0831a0801"/>陈其词 <lb ed="X" n="0831a09"/><lb ed="R083" n="0388a03"/>矣。</p><p xml:id="pX51p0831a0902" cb:place="inline">△二辗转引喩。难破勝劣之情竟。通上一执极 <lb ed="X" n="0831a10"/><lb ed="R083" n="0388a04"/>微体中具和合竟。下二执和合体即是极微分三。 <lb ed="X" n="0831a11"/><lb ed="R083" n="0388a05"/>一牒彼执词。推明泛然妄计。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831a12"/><lb ed="R083" n="0388a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0831a1201">论曰。执眼等识。能缘极微诸和集相。复有别生。</p> <lb ed="X" n="0831a13"/><lb ed="R083" n="0388a07"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0831a1301"><l>甁瓯等觉相</l><l>彼执应无别</l><l>非形别故别</l> <lb ed="X" n="0831a14"/><lb ed="R083" n="0388a08"/><l>形别非实故</l></lg> <lb ed="X" n="0831a15"/><lb ed="R083" n="0388a09"/><p xml:id="pX51p0831a1501">甁瓯等物。大小等者。能成极微。多少同故。缘彼觉相。 <lb ed="X" n="0831a16"/><lb ed="R083" n="0388a10"/>应无差别。若谓彼形物相别故。觉相别者。理亦不然。 <lb ed="X" n="0831a17"/><lb ed="R083" n="0388a11"/>瓨等别形。唯在甁等假法上有。非极微故。彼不应执 <lb ed="X" n="0831a18"/><lb ed="R083" n="0388a12"/>极微亦有差别形相。所以者何。</p> <lb ed="X" n="0831a19"/><lb ed="R083" n="0388a13"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0831a1901"><l>极微量等故</l><l>形别唯在假</l><l>析彼至极微</l> <lb ed="X" n="0831a20"/><lb ed="R083" n="0388a14"/><l>彼觉定捨故</l></lg> <lb ed="X" n="0831a21"/><lb ed="R083" n="0388a15"/><p xml:id="pX51p0831a2101">非甁瓯等能成极微。有形量别。捨微圆相。故知别形。 <lb ed="X" n="0831a22"/><lb ed="R083" n="0388a16"/>在假非实。又形别物。析至极微。彼觉定捨。非靑等物。 <lb ed="X" n="0831a23"/><lb ed="R083" n="0388a17"/>析至极微。彼觉可捨。由此形别唯世俗有。非如靑等。 <lb ed="X" n="0831a24"/><lb ed="R083" n="0388a18"/>亦在实物。是故五识所缘缘体。非外色等。其理极成。</p> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0831b" n="0831b"/> <lb ed="X" n="0831b01"/><lb ed="R083" n="0388b01"/><p xml:id="pX51p0831b0101">释曰。汝瓨瓯等觉者。汝如是证者。于瓨及瓯。便成根 <lb ed="X" n="0831b02"/><lb ed="R083" n="0388b02"/>觉相似而观。于其自境识不差故。复由根觉随现有 <lb ed="X" n="0831b03"/><lb ed="R083" n="0388b03"/>境而相生故。识境不别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831b04"/><lb ed="R083" n="0388b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0831b0401">此牒他宗第二转计。前以二事单计。论主立二比 <lb ed="X" n="0831b05"/><lb ed="R083" n="0388b05"/>量次第破後。即转计真实极微。体具和集之相。双 <lb ed="X" n="0831b06"/><lb ed="R083" n="0388b06"/>显二法皆有。故论中复以和集如坚等之偈破之。 <lb ed="X" n="0831b07"/><lb ed="R083" n="0388b07"/>今又转计和集之体。即是极微。即本论云。执眼等 <lb ed="X" n="0831b08"/><lb ed="R083" n="0388b08"/>识。能缘极微诸和集相。复有别生。故论中又以甁 <lb ed="X" n="0831b09"/><lb ed="R083" n="0388b09"/>瓯等觉相之偈破之。此中云。汝瓨瓯等觉者。此擧 <lb ed="X" n="0831b10"/><lb ed="R083" n="0388b10"/>所执事体。下推所计情状。汝如是证者。于瓨及瓯。 <lb ed="X" n="0831b11"/><lb ed="R083" n="0388b11"/>便成根觉相似而观。谓汝以此事证成。根识虽依 <lb ed="X" n="0831b12"/><lb ed="R083" n="0388b12"/>极微引生。相似瓨瓯。即以瓨瓯为境观之。于其自 <lb ed="X" n="0831b13"/><lb ed="R083" n="0388b13"/>境识不差故者。谓各自境。与所生识。决不差别。复 <lb ed="X" n="0831b14"/><lb ed="R083" n="0388b14"/>由根觉随现有境而相生故。识境不别者。谓不独 <lb ed="X" n="0831b15"/><lb ed="R083" n="0388b15"/>于瓨瓯边得生根识。随所有境。则似境之根识亦 <lb ed="X" n="0831b16"/><lb ed="R083" n="0388b16"/>生。根识既生。亦与境相不别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831b17"/><lb ed="R083" n="0388b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0831b1701">如何得知。由匪于其瓨瓯等处众微有别。而此言说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831b18"/><lb ed="R083" n="0388b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0831b1801">此设问答。以明妄计。如何得知者。问上泛然妄计 <lb ed="X" n="0831b19"/><lb ed="R083" n="0389a01"/>之意。答云。由匪于其瓨瓯等处。众微有别。而此言 <lb ed="X" n="0831b20"/><lb ed="R083" n="0389a02"/>说。谓彼不于瓨瓯处。审其众微之体。有别无别。而 <lb ed="X" n="0831b21"/><lb ed="R083" n="0389a03"/>泛然虚妄言说。</p><p xml:id="pX51p0831b2107" cb:place="inline">△一牒彼执词。推明泛然妄计竟。 <lb ed="X" n="0831b22"/><lb ed="R083" n="0389a04"/>下二辗转引喩。难破极微无别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831b23"/><lb ed="R083" n="0389a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0831b2301">然诸极微。以总聚相。而为其境。固非于彼瓨等自体 <lb ed="X" n="0831b24"/><lb ed="R083" n="0389a06"/>了别之时。于众多聚体。有片别。彼之实事相貌之外。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0831c" n="0831c"/> <lb ed="X" n="0831c01"/><lb ed="R083" n="0389a07"/>无别积聚体可得故。缘彼根识。便成相状无有差殊。 <lb ed="X" n="0831c02"/><lb ed="R083" n="0389a08"/>由此方成于尘自体。是所缘性。复非于彼无别相处。 <lb ed="X" n="0831c03"/><lb ed="R083" n="0389a09"/>覆审之缘。异解性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831c04"/><lb ed="R083" n="0389a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0831c0401">此顺所计而难破之。然诸极微。以总聚相而为其 <lb ed="X" n="0831c05"/><lb ed="R083" n="0389a11"/>境。固非于彼瓨等自体了别之时。于众多聚体有 <lb ed="X" n="0831c06"/><lb ed="R083" n="0389a12"/>片别者。此两句。顺彼执情。谓他宗执极微生识。以 <lb ed="X" n="0831c07"/><lb ed="R083" n="0389a13"/>总聚相为境。其总聚与了别识。无片分有别。固然 <lb ed="X" n="0831c08"/><lb ed="R083" n="0389a14"/>如此。既顺<anchor xml:id="nkr_note_add_0831c0801" n="0831c0801"/><anchor xml:id="beg0831c0801" n="0831c0801"/>己<anchor xml:id="end0831c0801"/>。复难云。彼之实事。至是所缘性者。谓 <lb ed="X" n="0831c09"/><lb ed="R083" n="0389a15"/>极微实事之外。无别积聚瓨瓯体故。缘彼根识。便 <lb ed="X" n="0831c10"/><lb ed="R083" n="0389a16"/>似极微相状而生。由此方成于极微自体。是所缘 <lb ed="X" n="0831c11"/><lb ed="R083" n="0389a17"/>性。今推极微之体不显。瓨瓯之相无实。安得对瓨 <lb ed="X" n="0831c12"/><lb ed="R083" n="0389a18"/>瓯假相。审观极微自体。为生缘耶。所以破云。复非 <lb ed="X" n="0831c13"/><lb ed="R083" n="0389b01"/>于彼无别相处。覆审之缘。无别相处。谓极微无有 <lb ed="X" n="0831c14"/><lb ed="R083" n="0389b02"/>差别形相。覆审之缘。谓极微之体。被瓨瓯盖覆。若 <lb ed="X" n="0831c15"/><lb ed="R083" n="0389b03"/>欲求见极微。必是详审卜度为缘。故责云。异解性 <lb ed="X" n="0831c16"/><lb ed="R083" n="0389b04"/>故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831c17"/><lb ed="R083" n="0389b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0831c1701">如缘靑等若相殊故。所言殊者。相谓形状佈置有殊。 <lb ed="X" n="0831c18"/><lb ed="R083" n="0389b06"/>于其瓨瓯胭腹底等。殊异状故。由境有别。觉乃遂殊。 <lb ed="X" n="0831c19"/><lb ed="R083" n="0389b07"/>诚为应理。无如是事。非于根识所观境处。极微有殊。 <lb ed="X" n="0831c20"/><lb ed="R083" n="0389b08"/>然此总聚。是三<persName>佛</persName>栗底。而此总聚。非根识境。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0831c2001" n="0831c2001"/><anchor xml:id="beg0831c2001" n="0831c2001"/>已<anchor xml:id="end0831c2001"/>斥 <lb ed="X" n="0831c21"/><lb ed="R083" n="0389b09"/>破。复非非境有别。而令识相有殊。可为应理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831c22"/><lb ed="R083" n="0389b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0831c2201">此推他宗转计。复破识相有殊。如缘靑等。是引喩。 <lb ed="X" n="0831c23"/><lb ed="R083" n="0389b11"/>若相殊故。至觉乃遂殊。是转计。所言殊者下三句。 <lb ed="X" n="0831c24"/><lb ed="R083" n="0389b12"/>是释相殊。谓所缘境相。安佈有别。瓨。音缸。长颈甁 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0832a" n="0832a"/> <lb ed="X" n="0832a01"/><lb ed="R083" n="0389b13"/>也。胭。甁颈也。腹。甁腹也。底。甁足也。甁虽是一。而胭 <lb ed="X" n="0832a02"/><lb ed="R083" n="0389b14"/>等各别。故他宗转计云。由境有别。觉乃遂殊耳。诚 <lb ed="X" n="0832a03"/><lb ed="R083" n="0389b15"/>为应理者。牒执意。无如是事者。是破词。非于根识 <lb ed="X" n="0832a04"/><lb ed="R083" n="0389b16"/>所观境处。极微有殊者。显极微无别。然此下。破总 <lb ed="X" n="0832a05"/><lb ed="R083" n="0389b17"/>聚是假。三<persName>佛</persName>栗底。即三摩钵底。此云假。谓此总聚 <lb ed="X" n="0832a06"/><lb ed="R083" n="0389b18"/>是假有法。而此总聚非根识境。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0832a0601" n="0832a0601"/><anchor xml:id="beg0832a0601" n="0832a0601"/>已<anchor xml:id="end0832a0601"/>斥破者。谓此 <lb ed="X" n="0832a07"/><lb ed="R083" n="0390a01"/>假有法。非是根识境。前第二月喩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0832a0701" n="0832a0701"/><anchor xml:id="beg0832a0701" n="0832a0701"/>已<anchor xml:id="end0832a0701"/>破其非矣。复 <lb ed="X" n="0832a08"/><lb ed="R083" n="0390a02"/>非非境有别。而令识相有殊。可为应理者。此三句。 <lb ed="X" n="0832a09"/><lb ed="R083" n="0390a03"/>破极微无别。不能生差别之识。非境有别者。即无 <lb ed="X" n="0832a10"/><lb ed="R083" n="0390a04"/>别境也。谓极微境无别。何得以无别境。而令所生 <lb ed="X" n="0832a11"/><lb ed="R083" n="0390a05"/>识。有其差别耶。故本论云。瓨等别形。唯在甁等假 <lb ed="X" n="0832a12"/><lb ed="R083" n="0390a06"/>法上有。非极微故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832a13"/><lb ed="R083" n="0390a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832a1301">复如何知诸极微处。别状非有<note place="inline">此是外人问上破意</note>。极微形相。 <lb ed="X" n="0832a14"/><lb ed="R083" n="0390a08"/>无别异故<note place="inline">此总答问意。下托物例显</note>。凡诸事物。有支分者。必有别 <lb ed="X" n="0832a15"/><lb ed="R083" n="0390a09"/>状。于方处转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832a16"/><lb ed="R083" n="0390a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832a1601">方处转。即方位佈列。此托外有支分之物。必有别 <lb ed="X" n="0832a17"/><lb ed="R083" n="0390a11"/>状。例显极微一体。无别状故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832a18"/><lb ed="R083" n="0390a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832a1801">然诸极微。体无方分。至穷极处。斯即何曾得有形别。 <lb ed="X" n="0832a19"/><lb ed="R083" n="0390a13"/>于瓨瓯等。纵令事别。而极微性。曾无有殊。斯乃一体 <lb ed="X" n="0832a20"/><lb ed="R083" n="0390a14"/>无增减故。是故定知于总聚处。非实物有。凡有方隅 <lb ed="X" n="0832a21"/><lb ed="R083" n="0390a15"/>佈列形状。皆非根识所行之境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832a22"/><lb ed="R083" n="0390a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832a2201">例显极微无方分義。然诸极微。至斯即何曾得有 <lb ed="X" n="0832a23"/><lb ed="R083" n="0390a17"/>形别者。谓极微之体。无别相故。故本论云。彼不应 <lb ed="X" n="0832a24"/><lb ed="R083" n="0390a18"/>执极微。亦有差别形相。于瓨瓯等。至无增减故者。 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0832b" n="0832b"/> <lb ed="X" n="0832b01"/><lb ed="R083" n="0390b01"/>谓所对瓨瓯虽别。而极微亦何曾有增减差别之 <lb ed="X" n="0832b02"/><lb ed="R083" n="0390b02"/>相。是故定知于总聚处。非实物有者。释成总聚虽 <lb ed="X" n="0832b03"/><lb ed="R083" n="0390b03"/>有形别。而非实物。不能为根识境。故下结云。凡有 <lb ed="X" n="0832b04"/><lb ed="R083" n="0390b04"/>方隅等。</p><p xml:id="pX51p0832b0404" cb:place="inline">△二辗转引喩。难破极微无别竟。下三通 <lb ed="X" n="0832b05"/><lb ed="R083" n="0390b05"/>释前義。结破异见非理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b06"/><lb ed="R083" n="0390b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832b0601">上来如此众多诘责。意欲显其有别相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b07"/><lb ed="R083" n="0390b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832b0701">由他宗欲显极微有别。故上来有众多诘责之词。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b08"/><lb ed="R083" n="0390b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832b0801">瓨瓯等觉。非以别事为所缘境。犹若苏佉毒佉情矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b09"/><lb ed="R083" n="0390b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832b0901">此牒前执瓨瓯等義责之。瓨瓯等觉。非以别事为 <lb ed="X" n="0832b10"/><lb ed="R083" n="0390b10"/>所缘境。别事即瓨瓯。谓所对瓨瓯。而生瓨瓯相似 <lb ed="X" n="0832b11"/><lb ed="R083" n="0390b11"/>之识。不以瓨瓯别事为境。意许极微为境。生差别 <lb ed="X" n="0832b12"/><lb ed="R083" n="0390b12"/>识。故责云。犹若苏佉毒佉情矣。苏佉。此云乐。毒佉。 <lb ed="X" n="0832b13"/><lb ed="R083" n="0390b13"/>此云苦。谓苦乐本空。皆众生情想顚倒妄计。极微 <lb ed="X" n="0832b14"/><lb ed="R083" n="0390b14"/>和合本不生识。而他宗计以生识者。亦顚倒妄计 <lb ed="X" n="0832b15"/><lb ed="R083" n="0390b15"/>之情矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b16"/><lb ed="R083" n="0390b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832b1601">然而极微是不别境。即是彰其非彼境性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b17"/><lb ed="R083" n="0390b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832b1701">此中虽言极微不别。意在破彼瓨瓯非境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b18"/><lb ed="R083" n="0390b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832b1801">若相殊故。方言殊者。此言意显。向云非以不别之事 <lb ed="X" n="0832b19"/><lb ed="R083" n="0391a01"/>而为境者。是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832b1901" n="0832b1901"/><anchor xml:id="beg0832b1901" n="0832b1901"/>已<anchor xml:id="end0832b1901"/>成。彼意说言。极微为境。其实无殊。 <lb ed="X" n="0832b20"/><lb ed="R083" n="0391a02"/>然为形相别。故别也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b21"/><lb ed="R083" n="0391a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832b2101">牒本论中。若谓彼形物。相别故。觉相别者之意。推 <lb ed="X" n="0832b22"/><lb ed="R083" n="0391a04"/>他宗转计。若相殊故。方言殊者。谓由瓨瓯形别。觉 <lb ed="X" n="0832b23"/><lb ed="R083" n="0391a05"/>相亦殊。护法师。推他意云。此言。意显向云非以不 <lb ed="X" n="0832b24"/><lb ed="R083" n="0391a06"/>别之事。而为境者。是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832b2401" n="0832b2401"/><anchor xml:id="beg0832b2401" n="0832b2401"/>已<anchor xml:id="end0832b2401"/>成。谓前和合章中。不以 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0832c" n="0832c"/> <lb ed="X" n="0832c01"/><lb ed="R083" n="0391a07"/>不别极微为境。是以和合为境。而论主纵许有所 <lb ed="X" n="0832c02"/><lb ed="R083" n="0391a08"/>缘性。故曰。是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0201" n="0832c0201"/><anchor xml:id="beg0832c0201" n="0832c0201"/>已<anchor xml:id="end0832c0201"/>成。彼意说言下。护法师。推彼转 <lb ed="X" n="0832c03"/><lb ed="R083" n="0391a09"/>计。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832c04"/><lb ed="R083" n="0391a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832c0401">极微无殊。我亦共许。是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0401" n="0832c0401"/><anchor xml:id="beg0832c0401" n="0832c0401"/>已<anchor xml:id="end0832c0401"/>成。由诸极微量无别故。 <lb ed="X" n="0832c05"/><lb ed="R083" n="0391a11"/>此显殊事是其别境。答非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0501" n="0832c0501"/><anchor xml:id="beg0832c0501" n="0832c0501"/>已<anchor xml:id="end0832c0501"/>成或可。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832c06"/><lb ed="R083" n="0391a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832c0601">牒上无殊之意。明转计殊事为境。极微无殊。我亦 <lb ed="X" n="0832c07"/><lb ed="R083" n="0391a13"/>共许者。是论中原许极微为生因。故云是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0701" n="0832c0701"/><anchor xml:id="beg0832c0701" n="0832c0701"/>已<anchor xml:id="end0832c0701"/>成。 <lb ed="X" n="0832c08"/><lb ed="R083" n="0391a14"/>由诸极微量无别故。此显殊事是其别境者。牒他 <lb ed="X" n="0832c09"/><lb ed="R083" n="0391a15"/>宗自许极微不别。转计瓨瓯别境。答非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0901" n="0832c0901"/><anchor xml:id="beg0832c0901" n="0832c0901"/>已<anchor xml:id="end0832c0901"/>成或可 <lb ed="X" n="0832c10"/><lb ed="R083" n="0391a16"/>者。是护法师。评彼执意。以前量所立极微。有<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1001" n="0832c1001"/><anchor xml:id="beg0832c1001" n="0832c1001"/>已<anchor xml:id="end0832c1001"/>成。 <lb ed="X" n="0832c11"/><lb ed="R083" n="0391a17"/>非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1101" n="0832c1101"/><anchor xml:id="beg0832c1101" n="0832c1101"/>已<anchor xml:id="end0832c1101"/>成。二義。许有因性。是<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1102" n="0832c1102"/><anchor xml:id="beg0832c1102" n="0832c1102"/>已<anchor xml:id="end0832c1102"/>成。不许所缘。是非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1103" n="0832c1103"/><anchor xml:id="beg0832c1103" n="0832c1103"/>已<anchor xml:id="end0832c1103"/> <lb ed="X" n="0832c12"/><lb ed="R083" n="0391a18"/>成。今显殊事为境。以答极微非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1201" n="0832c1201"/><anchor xml:id="beg0832c1201" n="0832c1201"/>已<anchor xml:id="end0832c1201"/>成之所缘。或可。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832c13"/><lb ed="R083" n="0391b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832c1301">此明诸根之识。于瓨瓯等。无有极微。相状性故。非是 <lb ed="X" n="0832c14"/><lb ed="R083" n="0391b02"/>所缘。犹如馀识。馀识谓意。或馀根识。但缘靑时。无黄 <lb ed="X" n="0832c15"/><lb ed="R083" n="0391b03"/>相故。于诸极微。虽体众多。无差别故。而诸根识。差别 <lb ed="X" n="0832c16"/><lb ed="R083" n="0391b04"/>相故。斯乃共成非尘状性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832c17"/><lb ed="R083" n="0391b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832c1701">结前三节所论。复引喩决之。此明诸根之识。至非 <lb ed="X" n="0832c18"/><lb ed="R083" n="0391b06"/>是所缘者。谓极微之体。既无别状。纵有瓨瓯等别。 <lb ed="X" n="0832c19"/><lb ed="R083" n="0391b07"/>俱非根识所缘。犹如馀识。馀识谓意。或馀根识。但 <lb ed="X" n="0832c20"/><lb ed="R083" n="0391b08"/>缘靑时。无黄相故。此四句。牒喩中识境各决定義。 <lb ed="X" n="0832c21"/><lb ed="R083" n="0391b09"/>但缘靑时。无黄相者。谓且如眼识。缘靑色时。其靑 <lb ed="X" n="0832c22"/><lb ed="R083" n="0391b10"/>不能为黄色。此境之决定也。即靑色为眼识所取。 <lb ed="X" n="0832c23"/><lb ed="R083" n="0391b11"/>于耳等识必不能缘。此识亦决定矣。于诸极微。虽 <lb ed="X" n="0832c24"/><lb ed="R083" n="0391b12"/>体众多。无差别故。而诸根识。差别相故者。谓极微 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0833a" n="0833a"/> <lb ed="X" n="0833a01"/><lb ed="R083" n="0391b13"/>无别。不能供诸识所取。识性各别故耳。斯乃共成 <lb ed="X" n="0833a02"/><lb ed="R083" n="0391b14"/>非尘状性者。以此节之意。亦共成极微非有差别 <lb ed="X" n="0833a03"/><lb ed="R083" n="0391b15"/>相状。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833a04"/><lb ed="R083" n="0391b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0833a0401">颂于极微差别之言。同前问答。若其总聚。许覆相<anchor xml:id="nkr_note_add_0833a0401" n="0833a0401"/><anchor xml:id="beg0833a0401" n="0833a0401"/>已<anchor xml:id="end0833a0401"/> <lb ed="X" n="0833a05"/><lb ed="R083" n="0391b17"/>形非实境。理方可成。如斯勝理。是应成立。若言離极 <lb ed="X" n="0833a06"/><lb ed="R083" n="0391b18"/>微如是等。如離彼者。彼觉便无故。犹如军等。此言瓨 <lb ed="X" n="0833a07"/><lb ed="R083" n="0392a01"/>等是非实義。由非实事。此显馀宗。诸非不实皆非捨 <lb ed="X" n="0833a08"/><lb ed="R083" n="0392a02"/>彼相违事也。如于声等。靑觉非有。此形相别。是覆相 <lb ed="X" n="0833a09"/><lb ed="R083" n="0392a03"/>有。以其瓨等为境性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833a10"/><lb ed="R083" n="0392a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0833a1001">牒本论中颂词解释。颂云。极微量等故。形别唯在 <lb ed="X" n="0833a11"/><lb ed="R083" n="0392a05"/>假。析彼至极微。彼觉定捨故。同前问答者。前章云。 <lb ed="X" n="0833a12"/><lb ed="R083" n="0392a06"/>复如何知。诸极微处。别状非有。问也。极微形相。无 <lb ed="X" n="0833a13"/><lb ed="R083" n="0392a07"/>别异故。答也。若其总聚。许覆相<anchor xml:id="nkr_note_add_0833a1301" n="0833a1301"/><anchor xml:id="beg0833a1301" n="0833a1301"/>已<anchor xml:id="end0833a1301"/>。形非实境。理方 <lb ed="X" n="0833a14"/><lb ed="R083" n="0392a08"/>可成。此释前二句颂。谓若彼知极微量等。相无差 <lb ed="X" n="0833a15"/><lb ed="R083" n="0392a09"/>别。乃总聚之形盖覆。而总聚之形。是假非实。此正 <lb ed="X" n="0833a16"/><lb ed="R083" n="0392a10"/>理也。故云。如斯正理。是应成立。若言離极微如是 <lb ed="X" n="0833a17"/><lb ed="R083" n="0392a11"/>等。如離彼者。彼觉便无故。犹如军等。此释後二句 <lb ed="X" n="0833a18"/><lb ed="R083" n="0392a12"/>颂。離即析也。谓若形别。所生觉相亦差别者。析彼 <lb ed="X" n="0833a19"/><lb ed="R083" n="0392a13"/>影相至极微时。所生觉相决定无有。故自释云。此 <lb ed="X" n="0833a20"/><lb ed="R083" n="0392a14"/>言瓨等是非实義。由非实事。至皆非捨彼相违事 <lb ed="X" n="0833a21"/><lb ed="R083" n="0392a15"/>者。总结他宗非实事。非不实事。皆有相违之过。非 <lb ed="X" n="0833a22"/><lb ed="R083" n="0392a16"/>实事者。即瓨等。非不实事。即极微。谓由瓨等有相 <lb ed="X" n="0833a23"/><lb ed="R083" n="0392a17"/>违过。即显极微。亦有相违过。以瓨等不实。不得为 <lb ed="X" n="0833a24"/><lb ed="R083" n="0392a18"/>所缘缘。则极微虽实。亦不得为所缘缘耳。如于声 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0833b" n="0833b"/> <lb ed="X" n="0833b01"/><lb ed="R083" n="0392b01"/>等靑觉非有者。喩上相违義。声等。即色外四尘。靑 <lb ed="X" n="0833b02"/><lb ed="R083" n="0392b02"/>觉。唯约眼识。以声等四尘。望于眼识。是相违義。喩 <lb ed="X" n="0833b03"/><lb ed="R083" n="0392b03"/>彼所执极微总聚。望于根识。亦是相违。此形相别。 <lb ed="X" n="0833b04"/><lb ed="R083" n="0392b04"/>是覆相有。以其瓨等为境性故者。释成相违不生 <lb ed="X" n="0833b05"/><lb ed="R083" n="0392b05"/>识義。谓此瓨瓯之形虽别。是覆极微实相而有。实 <lb ed="X" n="0833b06"/><lb ed="R083" n="0392b06"/>相既覆。何得引生差别之识。识不生者。汝以假有 <lb ed="X" n="0833b07"/><lb ed="R083" n="0392b07"/>瓨等别形为境性。故不能生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833b08"/><lb ed="R083" n="0392b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0833b0801">虽引众多异见道理。而竟不能显其极微实事之体。 <lb ed="X" n="0833b09"/><lb ed="R083" n="0392b09"/>有其差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833b10"/><lb ed="R083" n="0392b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0833b1001">结破异见。如文可知。</p><p xml:id="pX51p0833b1009" cb:place="inline">△三通释前義。结破异见非 <lb ed="X" n="0833b11"/><lb ed="R083" n="0392b11"/>理竟。通上一破彼执竟。下二明自宗分二。一释内 <lb ed="X" n="0833b12"/><lb ed="R083" n="0392b12"/>境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833b13"/><lb ed="R083" n="0392b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0833b1301">论曰。彼所缘缘。岂全不有。非全不有。若尔云何。</p> <lb ed="X" n="0833b14"/><lb ed="R083" n="0392b14"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0833b1401"><l>内色如外现</l><l>为识所缘缘</l><l>许彼相在识</l> <lb ed="X" n="0833b15"/><lb ed="R083" n="0392b15"/><l>及能生识故</l></lg> <lb ed="X" n="0833b16"/><lb ed="R083" n="0392b16"/><p xml:id="pX51p0833b1601">外境虽无。而有内色似外境现。为所缘缘。许眼等识。 <lb ed="X" n="0833b17"/><lb ed="R083" n="0392b17"/>带彼相起及从彼生。具二義故。此内境相。既不離识。 <lb ed="X" n="0833b18"/><lb ed="R083" n="0392b18"/>如何俱起。能作识缘。</p> <lb ed="X" n="0833b19"/><lb ed="R083" n="0393a01"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0833b1901"><l>决定相随故</l><l>俱时亦作缘</l><l>或前为後缘</l> <lb ed="X" n="0833b20"/><lb ed="R083" n="0393a02"/><l>引彼功能故</l></lg> <lb ed="X" n="0833b21"/><lb ed="R083" n="0393a03"/><p xml:id="pX51p0833b2101">境相与识。定相随故。虽俱时起。亦作识缘。因明者说。 <lb ed="X" n="0833b22"/><lb ed="R083" n="0393a04"/>若此与彼。有无相随。虽俱时生。而亦得有因果相故。 <lb ed="X" n="0833b23"/><lb ed="R083" n="0393a05"/>或前识相。为後识缘。引本识中。生似自果功能令起。 <lb ed="X" n="0833b24"/><lb ed="R083" n="0393a06"/>不违理故。若五识生。唯缘内色。如何亦说眼等为缘。</p> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0833c" n="0833c"/> <lb ed="X" n="0833c01"/><lb ed="R083" n="0393a07"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0833c0101"><l>识上色功能</l><l>名五根应理</l><l>功能与境色</l> <lb ed="X" n="0833c02"/><lb ed="R083" n="0393a08"/><l>无始互为因</l></lg> <lb ed="X" n="0833c03"/><lb ed="R083" n="0393a09"/><p xml:id="pX51p0833c0301">以能发识。比知有根。此但功能。非外所造。故本识上 <lb ed="X" n="0833c04"/><lb ed="R083" n="0393a10"/>五色功能。名眼等根。亦不违理。功能发识。理无别故。 <lb ed="X" n="0833c05"/><lb ed="R083" n="0393a11"/>在识在馀。虽不可说。而外诸法。理非有故。定应许此 <lb ed="X" n="0833c06"/><lb ed="R083" n="0393a12"/>在识非馀。此根功能。与前境色。从无始际。辗转为因。 <lb ed="X" n="0833c07"/><lb ed="R083" n="0393a13"/>谓此功能。至成熟位。生现识上五内境色。此内境色。 <lb ed="X" n="0833c08"/><lb ed="R083" n="0393a14"/>复能引起异熟识上。五根功能。根境二色。与识一异。 <lb ed="X" n="0833c09"/><lb ed="R083" n="0393a15"/>或非一异。随乐应说。如是诸识。唯内境相。为所缘缘。 <lb ed="X" n="0833c10"/><lb ed="R083" n="0393a16"/>理善成立。</p> <lb ed="X" n="0833c11"/><lb ed="R083" n="0393a17"/><p xml:id="pX51p0833c1101">释曰。據内境体。谓立自宗所缘之事。若也总撥无所 <lb ed="X" n="0833c12"/><lb ed="R083" n="0393a18"/>缘境。便有违世自许宗过。四种缘性。于经说故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833c13"/><lb ed="R083" n="0393b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0833c1301">據内境体。即陈那菩萨所立相分色。谓立自宗所 <lb ed="X" n="0833c14"/><lb ed="R083" n="0393b02"/>缘之事者。乃护法菩萨之释词。若也总撥无所缘 <lb ed="X" n="0833c15"/><lb ed="R083" n="0393b03"/>境。便有违世自许宗过者。谓唯言唯识。是总撥无 <lb ed="X" n="0833c16"/><lb ed="R083" n="0393b04"/>所缘。所以自宗立万法唯识者。不无万法。彰万法 <lb ed="X" n="0833c17"/><lb ed="R083" n="0393b05"/>唯心所现耳。世人共知五识缘五尘境。自宗亦许 <lb ed="X" n="0833c18"/><lb ed="R083" n="0393b06"/>有四缘生八识之说。若总撥无所缘境。是二过之 <lb ed="X" n="0833c19"/><lb ed="R083" n="0393b07"/>所不免。故云四种缘性。于经说故。四种。谓亲因缘。 <lb ed="X" n="0833c20"/><lb ed="R083" n="0393b08"/>所缘缘。增上缘。等无间缘。缘義。详于唯识论中。兹 <lb ed="X" n="0833c21"/><lb ed="R083" n="0393b09"/>不繁引。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833c22"/><lb ed="R083" n="0393b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0833c2201">此中内声。为显不離于识。而有所缘。言境体者。是所 <lb ed="X" n="0833c23"/><lb ed="R083" n="0393b11"/>取分。是识变为境相之義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833c24"/><lb ed="R083" n="0393b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0833c2401">此释内境二字。以彼执外。故有内名。而言内者。显 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0834a" n="0834a"/> <lb ed="X" n="0834a01"/><lb ed="R083" n="0393b13"/>不離识。有所缘義。内境之体。即相分色。以从本识 <lb ed="X" n="0834a02"/><lb ed="R083" n="0393b14"/>变为境相。所取義成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834a03"/><lb ed="R083" n="0393b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834a0301">然在识外。别分而住。将以为境。违世之过。如前尙在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834a04"/><lb ed="R083" n="0393b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834a0401">此明内境。亦与世相违。然在识他下。谓外宗计极 <lb ed="X" n="0834a05"/><lb ed="R083" n="0393b17"/>微和合。是心外之法。故云然在识外。别分而住。将 <lb ed="X" n="0834a06"/><lb ed="R083" n="0393b18"/>以为境下。谓今将内色为境。而世人不许有内境。 <lb ed="X" n="0834a07"/><lb ed="R083" n="0394a01"/>即与世相违。如前不立所缘。便有违世之过。故云 <lb ed="X" n="0834a08"/><lb ed="R083" n="0394a02"/>尙在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834a09"/><lb ed="R083" n="0394a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834a0901">由诸世俗。共许于境。在外而住。应云如外。此不離识。 <lb ed="X" n="0834a10"/><lb ed="R083" n="0394a04"/>其所取分。如外而现。云我见境。生其慢想。实此为因。 <lb ed="X" n="0834a11"/><lb ed="R083" n="0394a05"/>如于眼识。现其发等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834a12"/><lb ed="R083" n="0394a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834a1201">此释如外现義。由诸世俗。至此不離识者。谓世人 <lb ed="X" n="0834a13"/><lb ed="R083" n="0394a07"/>共许境在外住。论主云内境。如外境显现。其内境 <lb ed="X" n="0834a14"/><lb ed="R083" n="0394a08"/>实不離识。故云如外者。为遮违世之过。实不即外。 <lb ed="X" n="0834a15"/><lb ed="R083" n="0394a09"/>其所取分。谓由相分色上。有所缘功能。故名所取。 <lb ed="X" n="0834a16"/><lb ed="R083" n="0394a10"/>如外而现者。彼执心外实有色境。故言内色。如外 <lb ed="X" n="0834a17"/><lb ed="R083" n="0394a11"/>色现。云我见境。生其慢想者。释如外现義。谓前五 <lb ed="X" n="0834a18"/><lb ed="R083" n="0394a12"/>识。带净色根。依浮尘根。对五尘时。必有第六意识 <lb ed="X" n="0834a19"/><lb ed="R083" n="0394a13"/>同起缘境。安立名言。云我见境。或生慢想。此皆意 <lb ed="X" n="0834a20"/><lb ed="R083" n="0394a14"/>识计度分别。非五识義。实此为因者。谓虽内色作 <lb ed="X" n="0834a21"/><lb ed="R083" n="0394a15"/>所缘境。而亦实是生识之因。如于眼识现其发等 <lb ed="X" n="0834a22"/><lb ed="R083" n="0394a16"/>者。以喩内色如外现義。谓目劳者。则见毛轮现于 <lb ed="X" n="0834a23"/><lb ed="R083" n="0394a17"/>灯上。虽似外现于灯。而实目劳而有。以喩色虽似 <lb ed="X" n="0834a24"/><lb ed="R083" n="0394a18"/>外。实不離于能变之心。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0834b" n="0834b"/> <lb ed="X" n="0834b01"/><lb ed="R083" n="0394b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834b0101">外境虽无。谓实无其在外之境。非了性故。以理究寻。 <lb ed="X" n="0834b02"/><lb ed="R083" n="0394b02"/>不可了其自体定在于外。纵令许彼实有外相。然非 <lb ed="X" n="0834b03"/><lb ed="R083" n="0394b03"/>识缘。非彼相性。故非极微相现。如似外相显现之时。 <lb ed="X" n="0834b04"/><lb ed="R083" n="0394b04"/>此即是其所缘缘也。彼相相应故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834b05"/><lb ed="R083" n="0394b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834b0501">本论中云。外境虽无。而有内色。似外境现。为所缘 <lb ed="X" n="0834b06"/><lb ed="R083" n="0394b06"/>缘。今护法师牒此三句意释之。外境虽无。此是牒 <lb ed="X" n="0834b07"/><lb ed="R083" n="0394b07"/>论文一句。释云。谓实无其在外之境。非了性故。了 <lb ed="X" n="0834b08"/><lb ed="R083" n="0394b08"/>性者。是明了其境。为了性。谓若实无外境。以何为 <lb ed="X" n="0834b09"/><lb ed="R083" n="0394b09"/>所缘。而名了其境。以理究寻。不可了其自体定在 <lb ed="X" n="0834b10"/><lb ed="R083" n="0394b10"/>于外者。谓以唯识之理推究。则不可以外色为境。 <lb ed="X" n="0834b11"/><lb ed="R083" n="0394b11"/>是许内色作所缘缘。纵令许彼实有外相。然非识 <lb ed="X" n="0834b12"/><lb ed="R083" n="0394b12"/>缘。非彼相性。故非极微相现者。牒彼馀乘前计极 <lb ed="X" n="0834b13"/><lb ed="R083" n="0394b13"/>微。原是妄心分别。实无相状当情。所以破云。纵令 <lb ed="X" n="0834b14"/><lb ed="R083" n="0394b14"/>汝许极微。实有外相显现。然非五识所缘。以彼极 <lb ed="X" n="0834b15"/><lb ed="R083" n="0394b15"/>微。非是引生五识相性。故非极微相现。得作前五 <lb ed="X" n="0834b16"/><lb ed="R083" n="0394b16"/>识境。<anchor xml:id="nkr_note_add_0834b1601" n="0834b1601"/><anchor xml:id="beg0834b1601" n="0834b1601"/>已<anchor xml:id="end0834b1601"/>上释外境虽无。此下结显相分色。如似外 <lb ed="X" n="0834b17"/><lb ed="R083" n="0394b17"/>相显现之时。此即是共所缘缘也。彼相相应故。此 <lb ed="X" n="0834b18"/><lb ed="R083" n="0394b18"/>中结词。即本论云。而有内色。似外境现。为所缘缘 <lb ed="X" n="0834b19"/><lb ed="R083" n="0395a01"/>之義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834b20"/><lb ed="R083" n="0395a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834b2001">由若与相理相应故者。此即是此。如因性等。由与自 <lb ed="X" n="0834b21"/><lb ed="R083" n="0395a03"/>相理相应故。复显所缘差别体相。如云识有彼相故 <lb ed="X" n="0834b22"/><lb ed="R083" n="0395a04"/>等。明不假藉外事为境。如情所计。境相随生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834b23"/><lb ed="R083" n="0395a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834b2301">牒释上章彼相相应故一句。以明所缘缘義。由若 <lb ed="X" n="0834b24"/><lb ed="R083" n="0395a06"/>与相理相应故者。是牒上句。此即是此者。谓相分 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0834c" n="0834c"/> <lb ed="X" n="0834c01"/><lb ed="R083" n="0395a07"/>色有二功能。此是能生。此是所缘。故曰此即是此。 <lb ed="X" n="0834c02"/><lb ed="R083" n="0395a08"/>如因性下。释上此即是此之意。如因性等。等于所 <lb ed="X" n="0834c03"/><lb ed="R083" n="0395a09"/>缘。此句总标。由与自相理相应故。谓由所生识。与 <lb ed="X" n="0834c04"/><lb ed="R083" n="0395a10"/>相分理。相似生故。方是生因。复显所缘。差别体相 <lb ed="X" n="0834c05"/><lb ed="R083" n="0395a11"/>者。谓五识生。即将相分为五尘境。故云复显差别 <lb ed="X" n="0834c06"/><lb ed="R083" n="0395a12"/>体相。如云识有彼相故等。是引若识有彼相。彼是 <lb ed="X" n="0834c07"/><lb ed="R083" n="0395a13"/>此之境之義。而证之。明不假藉外事为境者。结成 <lb ed="X" n="0834c08"/><lb ed="R083" n="0395a14"/>内色。不依外事。如情所计。境相随生。此以喩明。谓 <lb ed="X" n="0834c09"/><lb ed="R083" n="0395a15"/>情识计度。则有独影境相。随识转生。喩相分色。与 <lb ed="X" n="0834c10"/><lb ed="R083" n="0395a16"/>识同起。故不假藉外色为境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834c11"/><lb ed="R083" n="0395a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834c1101">又情所计。若離于识。非外有故。此之境相。元不離识。 <lb ed="X" n="0834c12"/><lb ed="R083" n="0395a18"/>由此名为内境相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834c13"/><lb ed="R083" n="0395b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834c1301">释喩以明内境相分。又情所计。若離于识。非外有 <lb ed="X" n="0834c14"/><lb ed="R083" n="0395b02"/>故者。谓喩中若離能计之识。则随生之境。非外有 <lb ed="X" n="0834c15"/><lb ed="R083" n="0395b03"/>故。亦是境不離识。此之境相。元不離识。由此名为 <lb ed="X" n="0834c16"/><lb ed="R083" n="0395b04"/>内境相者。谓法中相分境。与识元不相離。故此名 <lb ed="X" n="0834c17"/><lb ed="R083" n="0395b05"/>焉。</p><p xml:id="pX51p0834c1702" cb:place="inline">△一释内境竟。下二辨差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834c18"/><lb ed="R083" n="0395b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834c1801">此中内声言不離识。本无其外。望谁为内。及从此生。 <lb ed="X" n="0834c19"/><lb ed="R083" n="0395b07"/>有此方生。或可从此。由第六五。识有别故。由非離境 <lb ed="X" n="0834c20"/><lb ed="R083" n="0395b08"/>得有其识。是故有此。方乃识生。不言第五。二法合故。 <lb ed="X" n="0834c21"/><lb ed="R083" n="0395b09"/>明其所缘道理合故。显能立也。此即但以共相之境。 <lb ed="X" n="0834c22"/><lb ed="R083" n="0395b10"/>为其能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834c23"/><lb ed="R083" n="0395b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834c2301">释成内声。复显法喩有差别義。此中内声。至及从 <lb ed="X" n="0834c24"/><lb ed="R083" n="0395b12"/>此生者。谓他宗所执心外有法。是故论主显不離 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0835a" n="0835a"/> <lb ed="X" n="0835a01"/><lb ed="R083" n="0395b13"/>识。说有内名。外法若无。内亦不立。故云本无其外。 <lb ed="X" n="0835a02"/><lb ed="R083" n="0395b14"/>望谁为内。及从此内而生识耶。有此方生下。正明 <lb ed="X" n="0835a03"/><lb ed="R083" n="0395b15"/>差别。本论云。带彼相起。及从彼生。是明所缘缘也。 <lb ed="X" n="0835a04"/><lb ed="R083" n="0395b16"/>带彼相起。明有所缘。及从彼生。明生识缘。今以此 <lb ed="X" n="0835a05"/><lb ed="R083" n="0395b17"/>字换彼彼字。故云有此方生。谓此相分。定先有故。 <lb ed="X" n="0835a06"/><lb ed="R083" n="0395b18"/>方乃识生。见分虽亦定有。但识生时。相分别故。或 <lb ed="X" n="0835a07"/><lb ed="R083" n="0396a01"/>可从此者。谓前喩中情计境生。是从此相。染识而 <lb ed="X" n="0835a08"/><lb ed="R083" n="0396a02"/>生。故云从此。言或可者。以从字義。有相从。从生之 <lb ed="X" n="0835a09"/><lb ed="R083" n="0396a03"/>别。若是相分与识同起。是相从義。若独影境。唯依 <lb ed="X" n="0835a10"/><lb ed="R083" n="0396a04"/>相分染识变现。即从相分而得生起。是从生義。由 <lb ed="X" n="0835a11"/><lb ed="R083" n="0396a05"/>第六五義有别故者。谓前五相分。实有种生。名实 <lb ed="X" n="0835a12"/><lb ed="R083" n="0396a06"/>性境。第六相分。染外相生。名独影境。故有差别。先 <lb ed="X" n="0835a13"/><lb ed="R083" n="0396a07"/>释前五正意云。由非離境。得有其识者。谓不離相 <lb ed="X" n="0835a14"/><lb ed="R083" n="0396a08"/>分境。而得识所缘。是故有此。方乃识生者。谓有此 <lb ed="X" n="0835a15"/><lb ed="R083" n="0396a09"/>相分境。方乃引生识。不言第五者。即前第五声意。 <lb ed="X" n="0835a16"/><lb ed="R083" n="0396a10"/>谓不以异品。作言陈意许。二法合故者。谓一相分 <lb ed="X" n="0835a17"/><lb ed="R083" n="0396a11"/>上。<anchor xml:id="nkr_note_add_0835a1701" n="0835a1701"/><anchor xml:id="beg0835a1701" n="0835a1701"/>已<anchor xml:id="end0835a1701"/>有能生所缘二義。故不待立比量而自知矣。 <lb ed="X" n="0835a18"/><lb ed="R083" n="0396a12"/>明其所缘道理合故。显能立者。释上二法合故之 <lb ed="X" n="0835a19"/><lb ed="R083" n="0396a13"/>意。此即但以共相之境。为其能立者。谓许能生所 <lb ed="X" n="0835a20"/><lb ed="R083" n="0396a14"/>缘共相。必是内境。方可成立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0835a21"/><lb ed="R083" n="0396a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0835a2101">若差别者。其仳若南。不缘外事。于其梦位。以为显示。 <lb ed="X" n="0835a22"/><lb ed="R083" n="0396a16"/>如说二种。为一能立。识有彼相。复是识生。缘此二用。 <lb ed="X" n="0835a23"/><lb ed="R083" n="0396a17"/>方成一量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0835a24"/><lb ed="R083" n="0396a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0835a2401">释前差别意。若差别者。牒前差别名。梵语仳若南 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0835b" n="0835b"/> <lb ed="X" n="0835b01"/><lb ed="R083" n="0396b01"/>此云识蕴。即意识。不缘外事。于其梦位以为显示 <lb ed="X" n="0835b02"/><lb ed="R083" n="0396b02"/>者。谓梦中缘境。不是外事。亦可显示为内境相。如 <lb ed="X" n="0835b03"/><lb ed="R083" n="0396b03"/>说二种为一能立者。谓如说言。若识有彼相及彼 <lb ed="X" n="0835b04"/><lb ed="R083" n="0396b04"/>是此之境。彼说一相分上。有二功能。名为二种。识 <lb ed="X" n="0835b05"/><lb ed="R083" n="0396b05"/>有彼相。复是识生者。谓梦中识有梦境相。其梦境 <lb ed="X" n="0835b06"/><lb ed="R083" n="0396b06"/>相。复是识生。缘此二用。方成一量者。缘。由也。谓由 <lb ed="X" n="0835b07"/><lb ed="R083" n="0396b07"/>有此二种用故。方成内境一比量義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0835b08"/><lb ed="R083" n="0396b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0835b0801">且复纵许有其内相。但观外境妄有相故。言无他相。 <lb ed="X" n="0835b09"/><lb ed="R083" n="0396b09"/>如情计境生。其领受境之相状。列在于内。将为应理。 <lb ed="X" n="0835b10"/><lb ed="R083" n="0396b10"/>如何是彼一分。得作同生之缘。其所取分。離识无故。 <lb ed="X" n="0835b11"/><lb ed="R083" n="0396b11"/>斯之一分。复还生识。便成自体相违之过。复还是彼 <lb ed="X" n="0835b12"/><lb ed="R083" n="0396b12"/>一分性故。如能取分。斯乃便成匪能生性。但由外相 <lb ed="X" n="0835b13"/><lb ed="R083" n="0396b13"/>染识而生。此即相分与识同起。非二同时。有因果性。 <lb ed="X" n="0835b14"/><lb ed="R083" n="0396b14"/>如牛两角。又匪于其不异之事。同在一时。以同伴声 <lb ed="X" n="0835b15"/><lb ed="R083" n="0396b15"/>而合说之。亦非于识。别说有境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0835b16"/><lb ed="R083" n="0396b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0835b1601">此破差别所有之内相。不同相分内相義。且复纵 <lb ed="X" n="0835b17"/><lb ed="R083" n="0396b17"/>许有其内相者。谓且许有梦中境相。但观外境妄 <lb ed="X" n="0835b18"/><lb ed="R083" n="0396b18"/>有相故。言无他相者。谓曾观外境。于梦心变现。故 <lb ed="X" n="0835b19"/><lb ed="R083" n="0397a01"/>言无他。如情计境生者。复以喩明。其领受境之相 <lb ed="X" n="0835b20"/><lb ed="R083" n="0397a02"/>状。列在于内。将为应理者。谓外境染识所生。将为 <lb ed="X" n="0835b21"/><lb ed="R083" n="0397a03"/>实有相分之理。如何是彼一分。得作同生之缘者。 <lb ed="X" n="0835b22"/><lb ed="R083" n="0397a04"/>谓若将梦境。许有能生所缘二用。唯得一分所缘 <lb ed="X" n="0835b23"/><lb ed="R083" n="0397a05"/>境。如何又为生识缘。其所取分。離识无故者。此破 <lb ed="X" n="0835b24"/><lb ed="R083" n="0397a06"/>无所缘義。谓梦位境。唯是梦中意识所变。若離意 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0835c" n="0835c"/> <lb ed="X" n="0835c01"/><lb ed="R083" n="0397a07"/>识。则所取境相自无矣。斯之一分复还生识。便成 <lb ed="X" n="0835c02"/><lb ed="R083" n="0397a08"/>自体相违之过者。谓梦中境相。原是识所变起。何 <lb ed="X" n="0835c03"/><lb ed="R083" n="0397a09"/>得反生能变之识耶。若不能生识。还是一分所缘 <lb ed="X" n="0835c04"/><lb ed="R083" n="0397a10"/>境。故云。复还是彼一分性故。如能取分。所乃便成 <lb ed="X" n="0835c05"/><lb ed="R083" n="0397a11"/>匪能生性者。此破识不能生義。谓以梦中境相为 <lb ed="X" n="0835c06"/><lb ed="R083" n="0397a12"/>所缘缘者。境从识生。安得以境先有。反生能取之 <lb ed="X" n="0835c07"/><lb ed="R083" n="0397a13"/>识耶。但由外相染识而生者。此言梦境不实如此。 <lb ed="X" n="0835c08"/><lb ed="R083" n="0397a14"/>此即相分与识同起者。结前差别意。前谓及从此 <lb ed="X" n="0835c09"/><lb ed="R083" n="0397a15"/>生。是本论中带彼相起。此梦境相。正喩相分与识 <lb ed="X" n="0835c10"/><lb ed="R083" n="0397a16"/>同起。但以梦境。不能引生于识为过。故下连起三 <lb ed="X" n="0835c11"/><lb ed="R083" n="0397a17"/>难。一难云。非二同时有因果性。如牛两角。谓此梦 <lb ed="X" n="0835c12"/><lb ed="R083" n="0397a18"/>境。非如见相二事同时。有引生识为因。所生之识 <lb ed="X" n="0835c13"/><lb ed="R083" n="0397b01"/>为果。如牛两角。各皆实有。二难云。又匪于其不异 <lb ed="X" n="0835c14"/><lb ed="R083" n="0397b02"/>之事。同在一时。以同伴声。而合说之。谓梦境相又 <lb ed="X" n="0835c15"/><lb ed="R083" n="0397b03"/>不似其相分。与识原是不异之事。同在一时。以同 <lb ed="X" n="0835c16"/><lb ed="R083" n="0397b04"/>伴不離之声。而合说之。三难云。亦非于识。别说有 <lb ed="X" n="0835c17"/><lb ed="R083" n="0397b05"/>境。谓梦境相。依识妄见。亦非内色。与能缘识。各别 <lb ed="X" n="0835c18"/><lb ed="R083" n="0397b06"/>实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0835c19"/><lb ed="R083" n="0397b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0835c1901">斯乃如何名同伴性<note place="inline">问上见相同时之意</note>。理实如是。然由相状 <lb ed="X" n="0835c20"/><lb ed="R083" n="0397b08"/>差别力故。猜卜为异而表宣之。由有见分相分之殊。 <lb ed="X" n="0835c21"/><lb ed="R083" n="0397b09"/>遂将此识而有差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0835c22"/><lb ed="R083" n="0397b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0835c2201">答上问意。以明唯识之理本同。然由业力而显差 <lb ed="X" n="0835c23"/><lb ed="R083" n="0397b11"/>别。理实如是者。答同伴之问。问意。谓大乘既立唯 <lb ed="X" n="0835c24"/><lb ed="R083" n="0397b12"/>识为宗。何言同伴。若言同者。是有其二法矣。故此 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0836a" n="0836a"/> <lb ed="X" n="0836a01"/><lb ed="R083" n="0397b13"/>答云。理本无二。实唯识尔。然由相状差别力故者。 <lb ed="X" n="0836a02"/><lb ed="R083" n="0397b14"/>谓藏识体上现起同伴二分。故云差别。猜卜为异 <lb ed="X" n="0836a03"/><lb ed="R083" n="0397b15"/>而表宣之者。谓识生二法。元未有名。唯圣者推详 <lb ed="X" n="0836a04"/><lb ed="R083" n="0397b16"/>卜度。为见相异。而表宣之。由有见分相分之殊。遂 <lb ed="X" n="0836a05"/><lb ed="R083" n="0397b17"/>将此识而有差别者。谓藏识之体。元一真如。由现 <lb ed="X" n="0836a06"/><lb ed="R083" n="0397b18"/>见相之殊。即显藏识出生差别。虽有二分差别。元 <lb ed="X" n="0836a07"/><lb ed="R083" n="0398a01"/>从一识体生。识体離染。即是真如。故曰。三界唯心。 <lb ed="X" n="0836a08"/><lb ed="R083" n="0398a02"/>万法唯识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0836a09"/><lb ed="R083" n="0398a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0836a0901">若如是者。缘性亦应但是所执。非分别事。有自性体。 <lb ed="X" n="0836a10"/><lb ed="R083" n="0398a04"/>斯乃应成非真缘性。此罔相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0836a11"/><lb ed="R083" n="0398a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0836a1101">此外难也。谓若实是唯识理。但由猜卜立见相名 <lb ed="X" n="0836a12"/><lb ed="R083" n="0398a06"/>者。即汝大乘所立相分。但是分别妄执。岂分别妄 <lb ed="X" n="0836a13"/><lb ed="R083" n="0398a07"/>执之事。得有自性体耶。既无自性。则汝相分非真 <lb ed="X" n="0836a14"/><lb ed="R083" n="0398a08"/>缘性。自既非真。前破极微总聚为相违者。是所罔 <lb ed="X" n="0836a15"/><lb ed="R083" n="0398a09"/>矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0836a16"/><lb ed="R083" n="0398a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0836a1601">由其缘義。于馀所执差别之境。亦共许之。如等无间 <lb ed="X" n="0836a17"/><lb ed="R083" n="0398a11"/>灭。同分之识为断割时。此识亦以四种多缘而为缘 <lb ed="X" n="0836a18"/><lb ed="R083" n="0398a12"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0836a19"/><lb ed="R083" n="0398a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0836a1901">此答必有真缘性義。由其缘義。于馀所执差别之 <lb ed="X" n="0836a20"/><lb ed="R083" n="0398a14"/>境亦共许之者。谓由内有生识缘義。故于外执极 <lb ed="X" n="0836a21"/><lb ed="R083" n="0398a15"/>微之境。亦共许之。极微不能生识。而况且共许。岂 <lb ed="X" n="0836a22"/><lb ed="R083" n="0398a16"/>内相分真能生识。而自无缘義乎。如等无间灭。同 <lb ed="X" n="0836a23"/><lb ed="R083" n="0398a17"/>分之识为断割时者。谓等无间缘。不引生意识与 <lb ed="X" n="0836a24"/><lb ed="R083" n="0398a18"/>五识同时。断割者。是分離不共之意。谓此五识。纵 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0836b" n="0836b"/> <lb ed="X" n="0836b01"/><lb ed="R083" n="0398b01"/>无意识同时。自亦有四种多缘。安得独无所缘缘 <lb ed="X" n="0836b02"/><lb ed="R083" n="0398b02"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0836b03"/><lb ed="R083" n="0398b03"/> <lb ed="X" n="0836b04"/><lb ed="R083" n="0398b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>观所缘缘论释记<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> <lb ed="X" n="0836b05"/> <lb ed="X" n="0836b06"/> <lb ed="X" n="0836b07"/> <lb ed="X" n="0836b08"/> <lb ed="X" n="0836b09"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 832-D 观所缘缘论释记问答释疑</cb:mulu><head>No. 832-D <lb ed="X" n="0836b10"/><lb ed="R083" n="0398b06"/> 观所缘缘论释记问答释疑</head> <lb ed="X" n="0836b11"/> <lb ed="X" n="0836b12"/><lb ed="R083" n="0398b07"/><p xml:id="pX51p0836b1201">问。何缘造此所缘缘论。答。为明内外色故。何名外色。 <lb ed="X" n="0836b13"/><lb ed="R083" n="0398b08"/>曰。他宗以极微和合为五识境。及世人见根身器界。 <lb ed="X" n="0836b14"/><lb ed="R083" n="0398b09"/>皆执境在心外。故名外色。何以得知。曰。释论云。由诸 <lb ed="X" n="0836b15"/><lb ed="R083" n="0398b10"/>世俗。共许于境。在外而住。所以得知。问。极微和合。从 <lb ed="X" n="0836b16"/><lb ed="R083" n="0398b11"/>心变现。皆不離心。何名心外。答。彼执境在心外。各别 <lb ed="X" n="0836b17"/><lb ed="R083" n="0398b12"/>实有。故名心外。本论云。诸有欲令眼等五识。以外色 <lb ed="X" n="0836b18"/><lb ed="R083" n="0398b13"/>作所缘缘者。或执极微。许有实体。能生识故。或执和 <lb ed="X" n="0836b19"/><lb ed="R083" n="0398b14"/>合。以识生时。带彼相故。是执外義。问。何名内色。曰。即 <lb ed="X" n="0836b20"/><lb ed="R083" n="0398b15"/>前五识。缘现量境。及第六识。不作解时。名为内色。问。 <lb ed="X" n="0836b21"/><lb ed="R083" n="0398b16"/>彼之外色。以极微和合。及根身器界为体。汝立内色。 <lb ed="X" n="0836b22"/><lb ed="R083" n="0398b17"/>以何为体。答。即彼世人所见根身器界为体。世人见 <lb ed="X" n="0836b23"/><lb ed="R083" n="0398b18"/>山。即起坚持想相。安立山名。见水。即起流动想相。安 <lb ed="X" n="0836b24"/><lb ed="R083" n="0399a01"/>立水名。此皆意识妄计器界为心外有。根身亦然。若 <pb ed="X" xml:id="X51.0832.0836c" n="0836c"/> <lb ed="X" n="0836c01"/><lb ed="R083" n="0399a02"/>前五识。缘山河等。决定不起山河等想。虽有物对。不 <lb ed="X" n="0836c02"/><lb ed="R083" n="0399a03"/>起对想。明证众境。不起证想。取境淸明。无淸明想。诸 <lb ed="X" n="0836c03"/><lb ed="R083" n="0399a04"/>想不起。心境不分。故名内色。释论云。此中内声。为显 <lb ed="X" n="0836c04"/><lb ed="R083" n="0399a05"/>不離于识。而有所缘。又云。此中内声。言不離识。本无 <lb ed="X" n="0836c05"/><lb ed="R083" n="0399a06"/>其外。望谁为内。故知色无内外。由能缘识。有差别故。 <lb ed="X" n="0836c06"/><lb ed="R083" n="0399a07"/>立内外名。谓前五识。缘山河等。现量证时。不执为外。 <lb ed="X" n="0836c07"/><lb ed="R083" n="0399a08"/>即山河等。名为内色。若第六识。缘山河时。从彼变起 <lb ed="X" n="0836c08"/><lb ed="R083" n="0399a09"/>山河等相。执为外有。即山河等名为外色。问。何名观 <lb ed="X" n="0836c09"/><lb ed="R083" n="0399a10"/>所缘缘。曰。观是见分。即能缘之心。所義是相分。即所 <lb ed="X" n="0836c10"/><lb ed="R083" n="0399a11"/>缘之境。缘是相分中发识功能。名勝義根。本论云。识 <lb ed="X" n="0836c11"/><lb ed="R083" n="0399a12"/>上色功能。名五根应理。功能与境色。无始互为因。应 <lb ed="X" n="0836c12"/><lb ed="R083" n="0399a13"/>知五勝義根。遍一切法。不同浮尘。局一形体。既名勝 <lb ed="X" n="0836c13"/><lb ed="R083" n="0399a14"/>義。体即真如。故说真如。遍一切法。此即大乘万法唯 <lb ed="X" n="0836c14"/><lb ed="R083" n="0399a15"/>识。问。既名万法。何曰唯识。答。谓缘境时。无分别想。心 <lb ed="X" n="0836c15"/><lb ed="R083" n="0399a16"/>境一如。即一切法。本自寂灭。岂非当体唯心乎。问。观 <lb ed="X" n="0836c16"/><lb ed="R083" n="0399a17"/>所缘缘论。近讲解者。都无比量之说。今释论中。多言 <lb ed="X" n="0836c17"/><lb ed="R083" n="0399a18"/>比量。何也。曰。西域释義。原有二种。若解经论。用六離 <lb ed="X" n="0836c18"/><lb ed="R083" n="0399b01"/>合释。若破外执。用三支比量。今造本论。为破外执。故 <lb ed="X" n="0836c19"/><lb ed="R083" n="0399b02"/>本论中。立二比量。护法释之。初量云。极微<note place="inline">前陈有法</note>于五 <lb ed="X" n="0836c20"/><lb ed="R083" n="0399b03"/>识。设缘非所缘<note place="inline">宗也</note>。彼相识无故<note place="inline">因也</note>。犹如眼根等<note place="inline">喩也</note>。次 <lb ed="X" n="0836c21"/><lb ed="R083" n="0399b04"/>量云。和合<note place="inline">前陈有法</note>于五识。设所缘非缘<note place="inline">宗也</note>。彼体实无故 <lb ed="X" n="0836c22"/><lb ed="R083" n="0399b05"/><note place="inline">因也</note>。犹如第二月<note place="inline">喩也</note>。问。本论云。若此与彼。有无相随。彼 <lb ed="X" n="0836c23"/><lb ed="R083" n="0399b06"/>说何義。曰。此即五识。彼即五根。有是现行。无是种子。 <lb ed="X" n="0836c24"/><lb ed="R083" n="0399b07"/>谓识与根。俱有种现。而不相離。是唯识義。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0818c0301" to="#end0818c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820a1801" to="#end0820a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820a1901" to="#end0820a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820a2001" to="#end0820a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820a2101" to="#end0820a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820b0201" to="#end0820b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820b0202" to="#end0820b0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820b0301" to="#end0820b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820b0401" to="#end0820b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820b0701" to="#end0820b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0820b1601" to="#end0820b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0821a0601" to="#end0821a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0821a2201" to="#end0821a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0821b1201" to="#end0821b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0821b1401" to="#end0821b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0821c1701" to="#end0821c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0822c0801" to="#end0822c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0822c1601" to="#end0822c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0823b1301" to="#end0823b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0824a0701" to="#end0824a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0824a2201" to="#end0824a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0824b0201" to="#end0824b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0824c1301" to="#end0824c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0824c1901" to="#end0824c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0824c1902" to="#end0824c1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0824c2401" to="#end0824c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825a0201" to="#end0825a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825b1001" to="#end0825b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825b1002" to="#end0825b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825b1301" to="#end0825b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825b1401" to="#end0825b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825b1501" to="#end0825b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825b2001" to="#end0825b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825c0201" to="#end0825c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0826b1601" to="#end0826b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0826b1901" to="#end0826b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0827a0601" to="#end0827a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0827a1801" to="#end0827a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0827b1501" to="#end0827b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0827c2201" to="#end0827c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0828a2201" to="#end0828a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0828b0301" to="#end0828b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0829a0901" to="#end0829a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0830a0401" to="#end0830a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0830a1001" to="#end0830a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0830b2401" to="#end0830b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0830b2402" to="#end0830b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0831a0701" to="#end0831a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0831a0801" to="#end0831a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0831c0801" to="#end0831c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0831c2001" to="#end0831c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832a0601" to="#end0832a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832a0701" to="#end0832a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832b1901" to="#end0832b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832b2401" to="#end0832b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c0201" to="#end0832c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c0401" to="#end0832c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c0501" to="#end0832c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c0701" to="#end0832c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c0901" to="#end0832c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c1001" to="#end0832c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c1101" to="#end0832c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c1102" to="#end0832c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c1103" to="#end0832c1103"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0832c1201" to="#end0832c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0833a0401" to="#end0833a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0833a1301" to="#end0833a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0834b1601" to="#end0834b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0835a1701" to="#end0835a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0818c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0818c0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820a1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820a1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820a2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820b0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0202">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0820b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0821a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0821a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0821b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821b1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0821b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821b1401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0821c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0822c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0822c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0822c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0822c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0823b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0823b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0824a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824a0701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0824a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824a2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0824b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824b0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0824c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0824c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824c1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0824c1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824c1902">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0824c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825b1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1002">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825c0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0826b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0826b1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0826b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0826b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0827a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0827a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0827a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0827a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0827b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0827b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0827c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0827c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0828a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0828a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0828b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0828b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0829a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0829a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0830a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0830a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0830a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0830a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0830b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0830b2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0830b2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0830b2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0831a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0831a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0831a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0831a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0831c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0831c0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0831c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0831c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c1103" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1103">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0832c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0833a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0833a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0833a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0833a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0834b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0834b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0835a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0835a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>